John Herschel Glenn Jr., urodzony 18 lipca 1921 roku w Cambridge w stanie Ohio, jest postacią, która na stałe zapisała się w historii jako pierwszy Amerykanin okrążający Ziemię i jeden z najbardziej rozpoznawalnych astronautów w dziejach Stanów Zjednoczonych. Jego niezwykła podróż przez życie obejmowała pionierskie loty kosmiczne, wieloletnią służbę wojskową oraz ponad dwie dekady jako senator reprezentujący stan Ohio. Na przestrzeni całej swojej kariery, John Glenn był wierny swojej żonie, Annie Margaret „Annie” Castor, z którą przeżył 73 lata. Jego życie, zakończone 8 grudnia 2016 roku w Columbus w stanie Ohio, w wieku 95 lat, stanowi inspirujący przykład odwagi, ducha odkrywcy i zaangażowania obywatelskiego.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na grudzień 2016 roku John Glenn miał 95 lat.
- Żona/Mąż: Anna Margaret „Annie” Castor.
- Dzieci: John David Glenn i Carolyn Ann Glenn.
- Zawód: Astronauta, pilot wojskowy, inżynier, polityk (Senator USA).
- Główne osiągnięcie: Pierwszy Amerykanin okrążający Ziemię (20 lutego 1962).
Podstawowe informacje o Johnie Glennie
John Herschel Glenn Jr. urodził się 18 lipca 1921 roku w Cambridge w stanie Ohio. Jego życie, zakończone 8 grudnia 2016 roku w Columbus w stanie Ohio, w wieku 95 lat, było pełne przełomowych wydarzeń. Gdyby żył w styczniu 2026 roku, John Glenn miałby 104 lata. Jego miejsce spoczynku znajduje się na Narodowym Cmentarzu w Arlington, co podkreśla jego status jako bohatera narodowego i wybitnego męża stanu.
Życie osobiste Johna Glenna
Rodzina i małżeństwo
John Glenn był związany z miłością swojego życia, Annie Margaret „Annie” Castor, od czasów dzieciństwa. Para pobrała się 6 kwietnia 1943 roku i przeżyła razem 73 lata, tworząc silny i trwały związek, który stanowił fundament w jego burzliwym życiu pełnym wyzwań i sukcesów.
Wczesne pasje
Fascynacja lotnictwem zagościła w życiu młodego Johna Glenna już w wieku ośmiu lat, po swoim pierwszym locie samolotem u boku ojca. Ta wczesna pasja przerodziła się w determinację do osiągnięcia lotniczych marzeń. Już jako chłopiec wykazywał się przedsiębiorczością i pracowitością, co zapowiadało jego przyszłe sukcesy.
Kariera wojskowa i w NASA
John Glenn był postacią, której kariera wojskowa i kosmiczna stanowiła fundament jego późniejszej działalności politycznej.
Służba wojskowa
II wojna światowa
Po ataku na Pearl Harbor, John Glenn zaciągnął się do lotnictwa Marynarki Wojennej. Swoją służbę kontynuował w Korpusie Piechoty Morskiej (USMC), gdzie latając na samolotach Corsair, wykonał 57 misji bojowych w rejonie Wysp Marshalla. Jego zaangażowanie i odwaga w obliczu wojny były godne podziwu.
Wojna w Korei i przydomek „Magnet Ass”
Podczas wojny koreańskiej, John Glenn wykonał kolejne 63 misje bojowe, latając na odrzutowcach F9F Panther. Jego niezwykła odporność na ostrzał i umiejętność powrotu do bazy mimo uszkodzeń przyniosły mu charakterystyczny przydomek „Magnes na pociski”. Dwukrotnie wracał do bazy z ponad 250 dziurami w poszyciu samolotu, co świadczyło o jego niezwykłym szczęściu i umiejętnościach pilota.
Zwycięstwa powietrzne
W lipcu 1953 roku, latając na myśliwcach F-86 Sabre w rejonie znanym jako „Aleja MiG-ów”, John Glenn zestrzelił trzy wrogie maszyny MiG-15, potwierdzając swoje umiejętności jako skutecznego pilota bojowego.
Rekord prędkości „Project Bullet”
W 1957 roku John Glenn dokonał przełomowego wyczynu, wykonując pierwszy naddźwiękowy lot transkontynentalny przez Stany Zjednoczone. W ciągu zaledwie 3 godzin i 23 minut pokonał trasę z Los Angeles do Nowego Jorku, a jego kamera zarejestrowała pierwsze ciągłe panoramiczne zdjęcie całego kraju.
Lata służby i ranga
John Glenn służył w wojsku nieprzerwanie od 1941 do 1965 roku, kończąc karierę w stopniu pułkownika (Colonel). Jego bogate doświadczenie zdobyte w czasie II wojny światowej i wojny w Korei stanowiło solidny fundament dla jego dalszych wyzwań.
Droga do astronauta – wybór do Mercury Seven
W 1959 roku, dzięki swojemu doświadczeniu i wyjątkowym umiejętnościom, John Glenn został wybrany przez NASA jako jeden z siedmiu wojskowych pilotów doświadczalnych do pierwszej amerykańskiej grupy astronautów, znanej jako Mercury Seven. Wybór ten otworzył mu drzwi do historii.
Historyczny lot Friendship 7
20 lutego 1962 roku John Glenn pilotował misję Mercury-Atlas 6 w kapsule Friendship 7, stając się pierwszym Amerykaninem, który okrążył Ziemię. W ciągu 4 godzin, 55 minut i 23 sekund wykonał trzy pełne orbity, dostarczając bezcennych danych i inspirując naród, co uczyniło go bohaterem narodowym.
Status pioniera
Dzięki swojej historycznej misji w 1962 roku, John Glenn zdobył status pioniera. Był trzecim Amerykaninem w kosmosie i piątym człowiekiem w historii, który przekroczył barierę przestrzeni kosmicznej, otwierając drogę dla kolejnych pokoleń astronautów.
Powrót w kosmos w wieku 77 lat
Niesamowity zwrot w karierze Johna Glenna nastąpił w 1998 roku. W wieku 77 lat, będąc wówczas czynnym senatorem, ponownie poleciał w kosmos na pokładzie promu Discovery w ramach misji STS-95. To wydarzenie uczyniło go najstarszą osobą, która kiedykolwiek znalazła się na orbicie okołoziemskiej.
Unikalne osiągnięcia kosmiczne
John Glenn jest jedynym człowiekiem w historii, który brał udział zarówno w programie Mercury, jak i w programie lotów wahadłowców (Space Shuttle). To unikalne osiągnięcie podkreśla jego długotrwały i wszechstronny wkład w eksplorację kosmosu.
Kariera polityczna i działalność publiczna
Długoletni Senator z Ohio
Po zakończeniu kariery w NASA, John Glenn wkroczył na ścieżkę polityczną. Od 24 grudnia 1974 roku do 3 stycznia 1999 roku, przez 24 lata, reprezentował stan Ohio w Senacie Stanów Zjednoczonych jako kandydat Partii Demokratycznej, wygrywając wybory czterokrotnie.
Kampania prezydencka
W 1984 roku John Glenn ubiegał się o nominację Partii Demokratycznej w wyborach na Prezydenta USA. Mimo początkowej popularności, ostatecznie nie udało mu się zdobyć mandatu, jednak jego kampania była ważnym epizodem w jego karierze politycznej.
Rozważania wiceprezydenckie
W 1976 roku John Glenn był poważnie rozważany jako potencjalny kandydat na wiceprezydenta u boku Jimmy’ego Cartera, co świadczyło o jego rosnącej pozycji w kręgach politycznych.
Pierwszy polityk w kosmosie
Jego lot w kosmos w 1998 roku sprawił, że John Glenn stał się pierwszym urzędującym członkiem Kongresu, który odwiedził przestrzeń kosmiczną od czasu lotu Billa Nelsona w 1986 roku.
Nagrody i odznaczenia
Bogata kariera Johna Glenna została uhonorowana licznymi prestiżowymi nagrodami i odznaczeniami, świadczącymi o jego wybitnych osiągnięciach.
Najwyższe odznaczenia cywilne i wojskowe
Za swoje wybitne zasługi dla narodu, John Glenn został uhonorowany Złotym Medalem Kongresu oraz Prezydenckim Medalem Wolności, który wręczył mu osobiście Barack Obama w 2012 roku. Za męstwo w walce w czasie służby wojskowej, został odznaczony sześcioma Krzyżami Wybitnej Służby Lotniczej (Distinguished Flying Cross) oraz osiemnastoma Medalami Lotniczymi (Air Medal).
Nagrody NASA
W uznaniu jego pionierskich osiągnięć w programie kosmicznym, NASA również uhonorowała Johna Glenna licznymi nagrodami. W 1962 roku otrzymał NASA Distinguished Service Medal, a w 1978 roku został wyróżniony Kongresowym Kosmicznym Medalem Honoru (Congressional Space Medal of Honor).
Wprowadzenie do Galerii Sław
W 1990 roku, w dowód uznania jego zasług i statusu legendy, John Glenn został oficjalnie wprowadzony do U.S. Astronaut Hall of Fame.
Tabela nagród i odznaczeń
| Nagroda/Odznaczenie | Rok | Opis |
|---|---|---|
| Złoty Medal Kongresu | – | Wysokie cywilne odznaczenie przyznawane za wybitne osiągnięcia. |
| Prezydencki Medal Wolności | 2012 | Przyznany przez Baracka Obamę za wybitny wkład w bezpieczeństwo i interesy narodowe USA. |
| Krzyż Wybitnej Służby Lotniczej (Distinguished Flying Cross) | – | Sześć przyznanych za męstwo w walce. |
| Medal Lotniczy (Air Medal) | – | Osiemnaście przyznanych za męstwo w walce. |
| NASA Distinguished Service Medal | 1962 | Uznanie za pionierskie osiągnięcia w programie kosmicznym. |
| Kongresowy Kosmiczny Medal Honoru (Congressional Space Medal of Honor) | 1978 | Wyróżnienie za zasługi w eksploracji kosmosu. |
| U.S. Astronaut Hall of Fame | 1990 | Wprowadzenie jako legenda eksploracji kosmosu. |
Ciekawostki i dziedzictwo
Znane powiązania i anegdoty
Podczas wojny w Korei, John Glenn miał zaszczyt służyć jako skrzydłowy z Tedem Williamsem, legendarnym bejsbolistą Boston Red Sox. Williams wspominał Glenna jako absolutnie nieustraszonego i najlepszego pilota, jakiego kiedykolwiek widział.
Muzeum w domu rodzinnym
Dom rodzinny Johna Glenna w New Concord został odrestaurowany i przekształcony w historyczne muzeum oraz centrum edukacyjne, upamiętniające jego życie i dziedzictwo.
Dziedzictwo edukacyjne
John Glenn aktywnie działał na rzecz promowania służby publicznej i edukacji. Założył John Glenn Institute for Public Service and Public Policy na Uniwersytecie Stanowym Ohio (obecnie John Glenn College of Public Affairs), aby zachęcać młodych ludzi do angażowania się w życie publiczne.
Lista kluczowych osiągnięć w karierze
- Wybór do grupy astronautów Mercury Seven (1959).
- Pierwszy amerykański astronauta okrążający Ziemię (misja Friendship 7, 20 lutego 1962).
- Trzeci Amerykanin w kosmosie i piąty człowiek w historii, który przekroczył barierę przestrzeni kosmicznej.
- Udział w misji STS-95 na pokładzie promu Discovery (1998), jako najstarsza osoba na orbicie.
- Jedyny człowiek w historii, który brał udział zarówno w programie Mercury, jak i w programie lotów wahadłowców.
- Pierwszy naddźwiękowy lot transkontynentalny przez USA (1957).
- Zwycięstwa powietrzne w wojnie koreańskiej (zestrzelił trzy MiG-i).
- 24 lata służby jako Senator Stanów Zjednoczonych (1974-1999).
Kontrowersje
Sprawa „Keating Five”
W 1989 roku John Glenn, wraz z czterema innymi senatorami, znalazł się w centrum śledztwa Komisji Etyki Senatu w związku z przyjmowaniem darowizn od Charlesa Keatinga. Po dochodzeniu uznano, że Glenn wykazał się jedynie „złą oceną sytuacji”, a jego przewinienie było najmniejsze spośród badanej grupy.
Wypowiedzi dotyczące kobiet w kosmosie
W lipcu 1962 roku, podczas przesłuchań przed Kongresem, John Glenn wygłosił stwierdzenie, że „fakt, iż kobiety nie są częścią tego pola, jest cechą naszego porządku społecznego”. W tamtych czasach wypowiedź ta była interpretowana jako sprzeciw wobec udziału kobiet w programach kosmicznych.
John Glenn, jako pierwszy Amerykanin okrążający Ziemię i długoletni senator, pozostawił po sobie trwałe dziedzictwo w dziedzinie eksploracji kosmosu i służby publicznej. Jego odwaga, determinacja i niezłomny duch przekraczania granic stanowią inspirację dla przyszłych pokoleń odkrywców i liderów.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Kim był John Glenn?
John Glenn był amerykańskim astronautą, pilotem i politykiem. Zasłynął jako pierwszy Amerykanin, który okrążył Ziemię w przestrzeni kosmicznej.
Ile razy John Glenn był w kosmosie?
John Glenn dwukrotnie odbył loty w kosmos. Pierwszy raz w 1962 roku w ramach misji Friendship 7, a drugi raz w 1998 roku na pokładzie promu kosmicznego Discovery.
Czy John Glenn był jeńcem wojennym?
Nie, John Glenn nie był jeńcem wojennym. Był pilotem myśliwskim podczas wojny koreańskiej, ale nigdy nie został schwytany przez wroga.
Z czego znany jest John Glenn?
John Glenn jest najbardziej znany ze swojego historycznego lotu orbitalnego jako pierwszy Amerykanin, który okrążył Ziemię. Po karierze astronauty aktywnie działał w polityce, służąc jako senator Stanów Zjednoczonych.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/John_Glenn
