John Watts Young, ikoniczny amerykański astronauta i były oficer Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych, jest postacią, której dokonania na zawsze zapisały się w annałach historii eksploracji kosmosu. Urodzony 24 września 1930 roku, zmarł 5 stycznia 2018 roku, mając 87 lat. Jako dziewiąty człowiek, który postawił stopę na Księżycu, dowodząc misją Apollo 16, Young jest jedynym astronautą w historii NASA, który pilotował i dowodził czterema różnymi klasami statków kosmicznych: Gemini, modułem dowodzenia Apollo, modułem księżycowym Apollo oraz promem kosmicznym. Jego życie było świadectwem niezwykłej determinacji, innowacyjności i niezachwianego poświęcenia dla służby, które ukształtowały go w symbol amerykańskiego programu kosmicznego.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na styczeń 2018 roku miał 87 lat.
- Żona/Mąż: Brak informacji w dostarczonych danych.
- Dzieci: Brak informacji w dostarczonych danych.
- Zawód: Astronauta, oficer Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych, pilot testowy.
- Główne osiągnięcie: Jedyny astronauta, który pilotował i dowodził czterema różnymi klasami statków kosmicznych; dziewiąty człowiek na Księżycu.
Podstawowe informacje o Johnie Youngu
Pełne dane biograficzne
John Watts Young urodził się 24 września 1930 roku w San Francisco. Zmarł 5 stycznia 2018 roku w Houston, w wieku 87 lat. Jego życie, naznaczone niezwykłymi osiągnięciami, zakończyło się w wieku 87 lat. Pochowany został z honorami na Narodowym Cmentarzu w Arlington, co stanowi świadectwo jego statusu jako bohatera narodowego. Okres jego życia obejmuje kluczowe momenty rozwoju technologii kosmicznej i amerykańskiej potęgi w tej dziedzinie.
Kluczowe osiągnięcia kosmiczne
John Young zapisał się w historii jako dziewiąty człowiek, który postawił stopę na Księżycu. Dokonał tego w 1972 roku, pełniąc funkcję dowódcy misji Apollo 16. Jest jedynym astronautą w historii NASA, który pilotował i dowodził czterema różnymi klasami statków kosmicznych: Gemini, modułem dowodzenia Apollo, modułem księżycowym Apollo oraz promem kosmicznym. Te unikalne osiągnięcia podkreślają wszechstronność i zaawansowanie jego kariery kosmicznej.
Unikalne osiągnięcia w karierze astronauty
Kariera Johna Younga w NASA jest bezprecedensowa pod względem różnorodności statków kosmicznych, którymi dowodził lub je pilotował. Od manewrów statkiem Gemini, przez eksplorację Księżyca w ramach programu Apollo, aż po historyczny pierwszy lot wahadłowcem Columbia (STS-1), Young udowodnił swoje niezwykłe umiejętności pilotażowe i przywódcze. Jego zdolność do adaptacji i sukcesy w tak różnych misjach uczyniły go legendą programu kosmicznego.
Życie prywatne i wczesne lata Johna Younga
Dzieciństwo i trudności życiowe
Dzieciństwo Johna Younga było naznaczone trudnościami Wielkiego Kryzysu. Jego rodzina musiała kilkukrotnie zmieniać miejsce zamieszkania w poszukiwaniu stabilności. W wieku zaledwie pięciu lat przeżył rodzinną tragedię, gdy u jego matki zdiagnozowano schizofrenię. Choroba ta spowodowała jej stałe umieszczenie w szpitalu stanowym. Te wczesne doświadczenia z pewnością wpłynęły na jego późniejszą determinację i siłę charakteru.
Rodzina i jej wpływ na życie
Podczas II wojny światowej, po ataku na Pearl Harbor, ojciec Johna Younga wstąpił do marynarki wojennej. Pozostawiło to młodego Johna i jego brata pod opieką gospodyni domowej. Choć szczegóły dotyczące jego późniejszego życia rodzinnego, takie jak małżeństwo czy dzieci, nie są uwzględnione w podanych faktach, wczesne doświadczenia z pewnością kształtowały jego poczucie odpowiedzialności i samodzielności.
Edukacja i przynależność do stowarzyszeń
W czasach studenckich, uczęszczając do Georgia Institute of Technology, John Young należał do elitarnego ANAK Society. To stowarzyszenie, znane z promowania wybitnych studentów, świadczy o jego wczesnym zaangażowaniu i potencjale. Studia te stanowiły fundament pod jego przyszłą karierę, zarówno wojskową, jak i kosmiczną.
Służba wojskowa Johna Younga
Doświadczenie w działaniach wojennych
John Young rozpoczął swoją karierę wojskową w Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych. Podczas wojny w Korei służył na niszczycielu USS Laws jako oficer artylerii. Operował na Morzu Japońskim, zdobywając cenne doświadczenie w warunkach bojowych. Ta służba była ważnym etapem jego rozwoju, przygotowując go do przyszłych wyzwań.
Kariera jako pilot testowy
Po służbie na morzu, Young podjął karierę pilota testowego w Naval Air Test Center. Tam współpracował z Jamesem Lovellem, znanym astronautą, testując systemy uzbrojenia myśliwców F-4 Phantom II. Praca ta wymagała niezwykłej odwagi, precyzji i głębokiej wiedzy technicznej.
Rekordy lotnicze
W 1962 roku, jako pilot myśliwca F-4 Phantom II, John Young ustanowił dwa światowe rekordy czasu wznoszenia. Osiągnął wysokość 25 000 metrów w zaledwie 227,6 sekundy. Te wybitne osiągnięcia potwierdziły jego umiejętności jako pilota i ustanowiły go jako jednego z najlepszych w swojej dziedzinie, zanim jeszcze dołączył do NASA.
Kariera w NASA: Od astronauty do legendy
Dołączenie do programu NASA
W 1962 roku John Young został wybrany do NASA w ramach drugiej grupy astronautów, znanej jako NASA Astronaut Group 2. Był to przełomowy moment w jego karierze, otwierający drzwi do eksploracji kosmosu. Dołączenie do tej elitarnej grupy było zwieńczeniem jego dotychczasowych wysiłków i początkiem drogi do stania się jedną z najbardziej znanych postaci w historii kosmonautyki.
Misje Gemini: Pierwsze kroki w kosmosie
W marcu 1965 roku Young wziął udział w swojej pierwszej misji kosmicznej – Gemini 3. Wraz z Gusem Grissomem przeprowadził pierwsze testy manewrowania statkiem kosmicznym na orbicie, co było kluczowe dla rozwoju technologii kosmicznych. Następnie, podczas misji Gemini 10 w 1966 roku, jako dowódca, ustanowił ówczesny rekord wysokości lotu załogowego, osiągając 763 km. Te misje ugruntowały jego pozycję jako cennego członka zespołu NASA i doświadczonego astronauty.
Misje Apollo: Lądowanie na Księżycu i orbitowanie
Najbardziej spektakularnym etapem kariery Johna Younga były misje programu Apollo. W 1969 roku, podczas misji Apollo 10, stał się pierwszym człowiekiem, który samotnie orbitował wokół Księżyca. Następnie, w kwietniu 1972 roku, dowodził misją Apollo 16, podczas której spędził trzy dni na powierzchni Księżyca w rejonie Wyżyny Kartezjusza. Podczas tego historycznego lądowania zebrał 95 kg próbek skał księżycowych i przejechał ponad 26 km pojazdem LRV (Lunar Roving Vehicle), dokonując znaczącego wkładu w badania naukowe.
Pionierski lot promem kosmicznym
Po zakończeniu programu Apollo, John Young kontynuował swoją karierę, stając się kluczową postacią w programie promów kosmicznych. W 1981 roku dowodził historycznym, pierwszym lotem promu kosmicznego Columbia (STS-1). Misja ta była uznawana za niezwykle ryzykowną, ponieważ stanowiła pierwszy bezzałogowy lot testowy, który zakończył się sukcesem i otworzył nowy rozdział w historii lotów kosmicznych. Young był jednym z zaledwie dwóch ludzi, którzy brali udział zarówno w programie Apollo, jak i w lotach promów kosmicznych.
Rola kierownicza w Biurze Astronautów
Poza aktywnym uczestnictwem w misjach kosmicznych, John Young pełnił również kluczową funkcję szefa Biura Astronautów (Chief of the Astronaut Office) w latach 1974–1987. W tej roli nadzorował szkolenie i przygotowanie kolejnych pokoleń astronautów, dzieląc się swoim bezcennym doświadczeniem i wiedzą. Jego długoletnia kariera w NASA, oficjalnie zakończona 31 grudnia 2004 roku, trwała ponad cztery dekady, co czyniło ją najdłuższą w tamtym czasie karierą astronauty.
Nagrody i znaczące osiągnięcia Johna Younga
Uznanie w postaci medali i odznaczeń
Za swoje wybitne zasługi dla eksploracji kosmosu, John Young został uhonorowany Kongresowym Kosmicznym Medalem Honoru (Congressional Space Medal of Honor). Jest to jedno z najwyższych odznaczeń przyznawanych przez rząd Stanów Zjednoczonych za zasługi w dziedzinie kosmicznej. Jego osiągnięcia były wielokrotnie doceniane, co podkreśla jego znaczenie dla narodu i świata.
Całkowity czas spędzony w przestrzeni kosmicznej
Łącznie John Young spędził w przestrzeni kosmicznej imponującą liczbę 34 dni, 19 godzin i 39 minut. Ten czas obejmuje jego udział w licznych misjach, od Gemini po program wahadłowców. Jego długotrwałe pobyty w kosmosie świadczą o jego wytrzymałości i zaangażowaniu w eksplorację poza ziemską atmosferą.
Liczba i czas trwania spacerów kosmicznych
W trakcie swojej kariery John Young wykonał trzy spacery kosmiczne (EVA), które łącznie trwały ponad 20 godzin. Te spacery były kluczowe dla przeprowadzania badań naukowych, konserwacji sprzętu i realizacji celów misji na orbicie i powierzchni Księżyca. Każdy z nich był dowodem na jego odwagę i profesjonalizm w trudnych warunkach kosmicznych.
Kluczowe misje kosmiczne Johna Younga
Misje Gemini
- Gemini 3 (marzec 1965) – przeprowadzenie pierwszych testów manewrowania statkiem kosmicznym na orbicie.
- Gemini 10 (1966) – ustanowienie rekordu wysokości lotu załogowego (763 km).
Misje Apollo
- Apollo 10 (1969) – pierwszy człowiek samotnie orbitujący wokół Księżyca.
- Apollo 16 (kwiecień 1972) – dowódca misji, spędził trzy dni na powierzchni Księżyca, zebrał 95 kg próbek skał i przejechał ponad 26 km pojazdem LRV.
Misje wahadłowców kosmicznych
- STS-1 (1981) – dowódca pierwszego lotu promu kosmicznego Columbia.
Kontrowersje i incydenty z udziałem Johna Younga
Incydent z kanapką podczas misji Gemini 3
John Young wywołał skandal polityczny podczas misji Gemini 3 w 1965 roku, kiedy to przemycił na pokład kanapkę z peklowaną wołowiną (corned beef sandwich). Ten drobny incydent, choć wydawał się nieznaczący, miał poważne konsekwencje.
Skutki incydentu z kanapką
Incydent z kanapką doprowadził do przesłuchań przed komisją Kongresu USA. Dotyczyły one złamania procedur bezpieczeństwa żywności w przestrzeni kosmicznej. Chociaż sama kanapka nie zagroziła misji, podkreśliła potrzebę ścisłego przestrzegania regulaminów podczas lotów kosmicznych.
Inne incydenty podczas misji
Podczas lądowania misji Gemini 3 gwałtowne szarpnięcie kapsuły rzuciło astronautów na przednią szybę, uszkadzając wizjery w ich hełmach. Dodatkowo, w trakcie misji Gemini 10, Young i Michael Collins doznali silnego podrażnienia oczu przez związek przeciwmgielny stosowany w hełmach. Te zdarzenia, choć nie zagrażały życiu, ilustrują nieprzewidywalność i wyzwania, z jakimi borykali się astronauci w początkach eksploracji kosmosu.
Ciekawostki i nieznane fakty o Johnie Youngu
Wczesne doświadczenia morskie
Podczas studiów na Georgia Institute of Technology, John Young brał udział w rejsach szkoleniowych na pancerniku USS Missouri. Co ciekawe, towarzyszył mu wówczas Thomas Stafford, inny przyszły astronauta. Te doświadczenia na morzu z pewnością wpłynęły na jego późniejszą karierę wojskową i kosmiczną.
Unikalne uczestnictwo w programach kosmicznych
John Young jest jedną z zaledwie dwóch osób w historii, które brały udział zarówno w programie Apollo, jak i w lotach promów kosmicznych. Ta niezwykła wszechstronność pozwoliła mu na doświadczenie ewolucji technologii kosmicznej na przestrzeni kilku dekad.
Warto wiedzieć: Oficjalnie John Young przeszedł na emeryturę z NASA 31 grudnia 2004 roku, kończąc najdłuższą w tamtym czasie karierę astronauty, trwającą ponad cztery dekady. Jego wkład w badania kosmiczne jest nieoceniony, a jego imię na zawsze pozostanie związane z najważniejszymi momentami w historii ludzkości w dążeniu do gwiazd.
John Watts Young pozostaje jedną z najbardziej inspirujących postaci w historii amerykańskiego programu kosmicznego. Jego niezłomna odwaga, wszechstronność w pilotowaniu różnorodnych statków kosmicznych oraz kluczowe role w misjach Gemini, Apollo i pierwszym locie promu kosmicznego, czynią go legendą. Jego życie, naznaczone pionierskimi osiągnięciami i nieustannym dążeniem do odkrywania, stanowi trwały pomnik ludzkiej ambicji i wytrwałości w eksploracji kosmosu.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Czy John Young spacerował po księżycu?
Tak, John Young spacerował po Księżycu podczas misji Apollo 16. Był dziewiątym człowiekiem, który postawił stopę na jego powierzchni, spędzając tam ponad 20 godzin.
Na cześć kogo nazwano John Young Parkway?
John Young Parkway zostało nazwane na cześć astronauta Johna Younga. Jest to droga w hrabstwie Orange na Florydzie, w pobliżu Orlando.
Ile razy John Young był w kosmosie?
John Young był w kosmosie sześć razy. Brał udział w pięciu misjach NASA, w tym w dwóch lotach księżycowych.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/John_Young_(astronaut)
