Marlon Brando Jr. (urodzony 3 kwietnia 1924 roku) był legendarnym amerykańskim aktorem, którego wpływy na kino są nie do przecenienia. Jego kariera, rozciągająca się na sześć dekad, zrewolucjonizowała sposób postrzegania aktorstwa filmowego, wprowadzając naturalizm i tzw. „Metodę”. W chwili śmierci, 1 lipca 2004 roku, w wieku 80 lat, pozostawił po sobie dziedzictwo, które do dziś inspiruje kolejne pokolenia artystów.
Poza ekranem, Brando był postacią barwną i złożoną. Znany ze swojego zaangażowania w aktywizm społeczny, szczególnie w obronie praw rdzennych Amerykanów, jednocześnie prowadził burzliwe życie osobiste, naznaczone trzema małżeństwami i licznym potomstwem. Jego postać Johnny’ego Strablera w filmie „Dziki” (1953) na zawsze wpisała się w kanon ikon popkultury, symbolizując bunt i ducha epoki. Mimo swojego irlandzkiego pochodzenia, Brando stał się globalną gwiazdą, której życie obfitowało zarówno w artystyczne triumfy, jak i osobiste tragedie.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na lipiec 2004 miał 80 lat.
- Żona/Mąż: Trzykrotnie żonaty (Anna Kashfi, Movita Castaneda, Tarita Teriipaią).
- Dzieci: Posiadał 11 dzieci.
- Zawód: Aktor.
- Główne osiągnięcie: Zrewolucjonizowanie aktorstwa filmowego poprzez wprowadzenie naturalizmu i „Metody”.
Podstawowe informacje o Marlonie Brando
Prawdziwe nazwisko, data i miejsce urodzenia
Marlon Brando Jr. przyszedł na świat 3 kwietnia 1924 roku w Omaha, w stanie Nebraska. Jego nazwisko stało się synonimem aktorskiego geniuszu, rozpoznawalnym na całym świecie.
Miejsce i okoliczności śmierci
Marlon Brando zmarł 1 lipca 2004 roku w Los Angeles w Kalifornii, w wieku 80 lat. Jego odejście zakończyło trwającą sześć dekad karierę, która na zawsze odmieniła oblicze kina.
Pochodzenie etniczne i związek z Irlandią
Jego przodkowie byli głównie pochodzenia niemieckiego, holenderskiego, angielskiego i irlandzkiego. Aktor czuł silną więź ze swoimi irlandzkimi korzeniami, deklarując w 1995 roku, że nigdzie nie czuł się tak bardzo „w domu” jak w Irlandii.
Wzrost i ikoniczny wizerunek
Był postrzegany jako symbol buntu i wyraziciel „luki pokoleniowej”. Jego wizerunek, szczególnie jako Johnny’ego Strablera w filmie „Dziki” z 1953 roku, stał się nieśmiertelną ikoną popkultury. Ten film i jego rola ugruntowały pozycję aktora o niezwykłej charyzmie i sile wyrazu.
Rodzina i życie prywatne Marlona Brando
Relacje z rodzicami
Ojciec aktora był handlowcem, a jego matka aktorką teatralną. Częsta nieobecność matki w domu miała znaczący wpływ na młodego Marlona, który silnie przywiązał się do rodzinnej gospodyni. Jej odejście pozostawiło w nim trwałe poczucie porzucenia.
Rodzeństwo i rodzina
Miał dwie starsze siostry: Jocelyn, która również podążyła ścieżką kariery aktorskiej, oraz Frances. Jego kuzynem był znany dokumentalista D. A. Pennebaker.
Małżeństwa i związki
Był trzykrotnie żonaty. Jego żonami były Anna Kashfi, Movita Castaneda oraz Tarita Teriipaią, którą poznał na planie filmu „Bunt na Bounty”.
Potomstwo i tragiczne losy dzieci
Aktor posiadał liczne potomstwo – artykuł wspomina o 11 dzieciach. Szczególne zainteresowanie mediów wzbudziły tragiczne losy jego syna Christiana i córki Cheyenne. Te wydarzenia rzuciły cień na życie prywatne Brando.
Przyjaźń z Wallym Coxem
Szczególną więzią w życiu aktora była jego przyjaźń z Wallym Coxem, którą nawiązał w 1930 roku w Evanston. Ich bliska relacja trwała nieprzerwanie aż do śmierci Coxa w 1973 roku.
Kariera zawodowa Marlona Brando
Edukacja aktorska i wpływ Stelli Adler
W latach 40. studiował aktorstwo w Nowym Jorku pod okiem Stelli Adler. Od niej przejął system Stanisławskiego, który stał się fundamentem jego innowacyjnego podejścia do aktorstwa. Adler wspominała jego niezwykły instynkt aktorski, ilustrując to anegdotą o ćwiczeniu z udawaniem kurczaków, na które zaraz spadnie bomba atomowa.
Debiut na Broadwayu
Zadebiutował na nowojorskiej scenie w 1944 roku w dramacie „I Remember Mama”. Był to jego pierwszy krok w kierunku kariery, która miała odmienić kino.
Przełomowa rola w „Tramwaju zwanym pożądaniem” i wprowadzenie „Metody”
Rola Stanleya Kowalskiego w sztuce Tennessee Williamsa „Tramwaj zwany pożądaniem” z 1947 roku przyniosła mu status gwiazdy i zrewolucjonizowała styl aktorstwa w Hollywood. Dzięki tej roli aktor wprowadził do kina naturalizm i tzw. „Metodę”, która od tamtej pory stała się wyznacznikiem dla wielu aktorów. Jego interpretacja Kowalskiego była surowa, pełna pasji i autentyzmu.
Debiut filmowy i przygotowania do roli
Na ekranie kinowym pojawił się po raz pierwszy w 1950 roku w filmie „The Men”. Wcielił się w nim w postać sparaliżowanego weterana wojennego. Aby jak najlepiej przygotować się do tej wymagającej roli, spędził miesiąc w łóżku w szpitalu dla weteranów.
Reżyserski debiut w „Dwóch obliczach zemsty”
Spróbował swoich sił również jako reżyser. W 1961 roku stanął za kamerą westernu „Dwa oblicza zemsty” (One-Eyed Jacks), pokazując swoje wszechstronne zainteresowania artystyczne.
Powrót w latach 70. i rola w „Ojcu chrzestnym”
Po okresie, w którym jego kariera nie przynosiła tak spektakularnych sukcesów, zaliczył powrót w wielkim stylu, wcielając się w postać Vito Corleone w filmie „Ojciec chrzestny” (1972) w reżyserii Francisa Forda Coppoli. Ta rola przyniosła mu uznanie krytyków i Oscara, umacniając jego pozycję jako legendy kina.
Kontrowersyjne role w „Ostatnim tangu w Paryżu” i późniejszych produkcjach
W 1973 roku zagrał w głośnym i kontrowersyjnym filmie „Ostatnie tango w Paryżu”, który wywołał szerokie dyskusje na temat przekraczania granic w kinie. Jego karierę zamykają występy w takich produkcjach jak „Wyspa doktora Moreau” (1996) oraz „Rozgrywka” (2001).
Nagrody i osiągnięcia Marlona Brando
Lista nagród i wyróżnień
Zdobył liczne prestiżowe nagrody, które podkreślają jego wybitny talent aktorski:
- Oscary: Dwie statuetki Akademii – pierwsza w 1954 roku za rolę w „Na nabrzeżach”, druga w 1972 roku za kreację w „Ojcu chrzestnym”.
- Złote Globy: Posiadał dwa Złote Globy.
- Nagroda w Cannes: Otrzymał nagrodę festiwalu w Cannes dla najlepszego aktora.
- Nagrody BAFTA: Zdobył trzy brytyjskie nagrody BAFTA.
- Nagroda Emmy: Otrzymał nagrodę Emmy za rolę w miniserialu „Roots: The Next Generations” (1979).
Liczba i różnorodność nominacji do Oscara
Był nominowany do nagrody Akademii łącznie osiem razy. Nominacje te obejmowały tak różnorodne role, jak te w filmach: „Tramwaj zwany pożądaniem”, „Viva Zapata!”, „Juliusz Cezar”, „Sayonara” czy „Sucha biała pora”.
Filantropia, aktywizm i osobowość Marlona Brando
Walka o prawa mniejszości i rdzennych Amerykanów
Był aktywnym działaczem na rzecz praw obywatelskich i praw rdzennych Amerykanów. Wykorzystywał swoją popularność i wpływy, aby zwracać uwagę na niesprawiedliwość społeczną.
Wykorzystywanie sławy do zwracania uwagi na niesprawiedliwość
Aktor świadomie posługiwał się swoją sławą jako narzędziem do podnoszenia ważnych kwestii społecznych. Jego publiczne wystąpienia i działania miały na celu inspirowanie zmian i budzenie świadomości wśród szerokiej publiczności.
Protest na gali Oscarów i rola Sacheen Littlefeather
Jednym z najbardziej pamiętnych momentów w historii Oscarów był protest aktora w 1973 roku. Po wygranej za rolę w „Ojcu chrzestnym”, odmówił przyjęcia nagrody. Zamiast niego na scenie pojawiła się aktywistka Sacheen Littlefeather, która w jego imieniu wygłosiła protest przeciwko dyskryminującemu przedstawianiu Indian w filmach. To wydarzenie wywołało ogromne poruszenie i zwróciło uwagę na problemy rdzennych Amerykanów.
Kontrowersje i skandale związane z Marlonem Brando
Ekscentryczne zachowanie i trudna współpraca na planie
Był znany ze swojego ekscentrycznego zachowania i bycia „trudnym” we współpracy na planie. Jego nieprzewidywalność i indywidualizm często stanowiły wyzwanie dla reżyserów i współpracowników.
Wykorzystywanie tablic z podpowiedziami i filozofia gry
Często odmawiał nauki kwestii na pamięć, preferując korzystanie z tablic z podpowiedziami (cue cards). Twierdził, że czytanie z kart sprawia, że jego gra jest bardziej naturalna i spontaniczna, co było zgodne z jego podejściem do „Metody” aktorskiej.
Kontrowersyjne komentarze dotyczące Hollywood
Wywoływał kontrowersje swoimi wypowiedziami na temat wpływów żydowskich w Hollywood. Jego komentarze, często nieostrożne i prowokacyjne, budziły sprzeciw i były przedmiotem licznych debat.
Problemy osobiste i nadwaga w późniejszych latach
Ostatnie dwie dekady jego życia były naznaczone problemami z zaburzeniami nastroju oraz znaczną nadwagą. Te trudności osobiste wpływały na jego zdrowie i komfort życia.
Batalie prawne związane z dziećmi
Musiał mierzyć się z licznymi procesami związanymi z tragicznymi losami jego dzieci. Te batalie prawne były bolesnym świadectwem jego zmagań w życiu prywatnym i miały znaczący wpływ na jego reputację oraz stan emocjonalny.
Zdrowie Marlona Brando
Kontuzja sportowa i zwolnienie z wojska
Podczas nauki w akademii wojskowej, doznał kontuzji kolana grając w futbol amerykański. Ten uraz spowodował, że podczas komisji lekarskiej został uznany za niezdolnego do służby wojskowej.
Ciekawostki z życia Marlona Brando
Problematyczny uczeń i wydalenie ze szkoły wojskowej
Jako młody człowiek, był znany z trudności wychowawczych. Został wydalony z Libertyville High School za złe zachowanie. Później usunięto go również z Shattuck Military Academy za niesubordynację i potajemne wymykanie się do miasta.
Praca fizyczna przed karierą aktorską
Zanim stał się sławny, wykonywał pracę fizyczną. Pracował jako kopacz rowów – była to praca wakacyjna, którą załatwił mu jego ojciec.
Dystans do Lee Strasberga i uznanie dla Stelli Adler i Elia Kazana
Publicznie dystansował się od Lee Strasberga, twórcy słynnego Actors Studio. Twierdził, że jedynymi prawdziwymi nauczycielami, którzy mieli na niego znaczący wpływ, byli Stella Adler i reżyser Elia Kazan.
Własna wyspa i ekologiczny kurort
Aktor był właścicielem polinezyjskiego atolu Tetiʻaroa, który zakupił po kręceniu filmu „Bunt na Bounty”. Obecnie na jego wyspie znajduje się luksusowy ekologiczny kurort „The Brando Resort”.
Wpływ na historię kina i długowieczność kariery
Jest uznawany za jednego z najbardziej wpływowych aktorów w historii kina. Jego kariera trwała sześć dekad, a jego innowacyjne podejście do aktorstwa kształtowało współczesne kino i inspirowało kolejne pokolenia artystów. Jego wpływ na rozwój sztuki aktorskiej jest niepodważalny.
Kluczowe role Marlona Brando
Zagrał w wielu przełomowych filmach, które na zawsze zapisały się w historii kina. Do jego najbardziej ikonicznych ról należą:
- Johnny Strabler w „Dziki” (1953)
- Stanley Kowalski w „Tramwaj zwany pożądaniem” (1951)
- Vito Corleone w „Ojciec chrzestny” (1972)
- Para-liżowany weteran wojenny w „The Men” (1950)
- Rola w „Na nabrzeżach” (1954)
- Rola w „Viva Zapata!”
- Rola w „Juliusz Cezar”
- Rola w „Sayonara”
- Rola w „Sucha biała pora”
- Rola w „Ostatnie tango w Paryżu” (1973)
- Postać w „Wyspa doktora Moreau” (1996)
- Postać w „Rozgrywka” (2001)
Tabela nagród i nominacji
Poniższa tabela przedstawia kluczowe nagrody i nominacje aktora, świadczące o jego niezwykłym dorobku artystycznym:
| Nagroda | Rok | Film/Serial | Kategoria | Wynik |
|---|---|---|---|---|
| Oscar | 1954 | Na nabrzeżach | Najlepszy aktor pierwszoplanowy | Wygrana |
| Oscar | 1972 | Ojciec chrzestny | Najlepszy aktor pierwszoplanowy | Wygrana |
| Złoty Glob | (brak konkretnego roku w faktach) | (brak konkretnego filmu w faktach) | (brak kategorii w faktach) | Wygrana (2 nagrody ogółem) |
| Nagroda w Cannes | (brak konkretnego roku w faktach) | (brak konkretnego filmu w faktach) | Najlepszy aktor | Wygrana |
| BAFTA | (brak konkretnego roku w faktach) | (brak konkretnego filmu w faktach) | (brak kategorii w faktach) | Wygrana (3 nagrody ogółem) |
| Emmy | 1979 | Roots: The Next Generations | (brak kategorii w faktach) | Wygrana |
| Oscar (nominacja) | (różne lata) | Tramwaj zwany pożądaniem, Viva Zapata!, Juliusz Cezar, Sayonara, Sucha biała pora | Najlepszy aktor pierwszoplanowy | Nominacja (łącznie 8 nominacji do Oscara) |
Marlon Brando zrewolucjonizował aktorstwo filmowe, wprowadzając naturalizm i „Metodę”, a jego niezapomniane role na zawsze zapisały się w historii kina. Jego życie, choć naznaczone sukcesami, było również pełne osobistych tragedii i kontrowersji, co czyni go postacią fascynującą i złożoną.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Czemu Marlon Brando nie przyjął Oscara?
Marlon Brando nie przyjął Oscara w 1973 roku za rolę w „Ojcu Chrzestnym” jako protest przeciwko dyskryminacji rdzennych Amerykanów w Hollywood. Zamiast niego na ceremonii pojawiła się Sacheen Littlefeather, która odczytała jego oświadczenie.
Na co chorował Marlon Brando?
Marlon Brando cierpiał na szereg schorzeń, w tym cukrzycę, problemy z oddychaniem oraz schorzenia serca. W ostatnich latach życia zmagał się również z otyłością, co znacząco wpłynęło na jego stan zdrowia.
Ile lat miał Marlon Brando w „Ojcu chrzestnym”?
Marlon Brando miał 48 lat, gdy grał rolę Vito Corleone w filmie „Ojciec Chrzestny”, który miał premierę w 1972 roku.
Ile Oscarów zdobył Marlon Brando?
Marlon Brando zdobył dwa Oscary w swojej karierze. Pierwszego otrzymał za rolę w filmie „Na nabrzeżach” (1954), a drugiego za wspomnianą kreację w „Ojcu Chrzestnym” (1972).
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marlon_Brando
