Strona główna Ludzie Marlon Brando: Życie i kariera ikony kina.

Marlon Brando: Życie i kariera ikony kina.

by Oska

Marlon Brando Jr. (urodzony 3 kwietnia 1924 roku) był legendarnym amerykańskim aktorem, którego wpływy na kino są nie do przecenienia. Jego kariera, rozciągająca się na sześć dekad, zrewolucjonizowała sposób postrzegania aktorstwa filmowego, wprowadzając naturalizm i tzw. „Metodę”. W chwili śmierci, 1 lipca 2004 roku, w wieku 80 lat, pozostawił po sobie dziedzictwo, które do dziś inspiruje kolejne pokolenia artystów.

Spis treści

Poza ekranem, Brando był postacią barwną i złożoną. Znany ze swojego zaangażowania w aktywizm społeczny, szczególnie w obronie praw rdzennych Amerykanów, jednocześnie prowadził burzliwe życie osobiste, naznaczone trzema małżeństwami i licznym potomstwem. Jego postać Johnny’ego Strablera w filmie „Dziki” (1953) na zawsze wpisała się w kanon ikon popkultury, symbolizując bunt i ducha epoki. Mimo swojego irlandzkiego pochodzenia, Brando stał się globalną gwiazdą, której życie obfitowało zarówno w artystyczne triumfy, jak i osobiste tragedie.

Najważniejsze fakty:

  • Wiek: Na lipiec 2004 miał 80 lat.
  • Żona/Mąż: Trzykrotnie żonaty (Anna Kashfi, Movita Castaneda, Tarita Teriipaią).
  • Dzieci: Posiadał 11 dzieci.
  • Zawód: Aktor.
  • Główne osiągnięcie: Zrewolucjonizowanie aktorstwa filmowego poprzez wprowadzenie naturalizmu i „Metody”.

Podstawowe informacje o Marlonie Brando

Prawdziwe nazwisko, data i miejsce urodzenia

Marlon Brando Jr. przyszedł na świat 3 kwietnia 1924 roku w Omaha, w stanie Nebraska. Jego nazwisko stało się synonimem aktorskiego geniuszu, rozpoznawalnym na całym świecie.

Miejsce i okoliczności śmierci

Marlon Brando zmarł 1 lipca 2004 roku w Los Angeles w Kalifornii, w wieku 80 lat. Jego odejście zakończyło trwającą sześć dekad karierę, która na zawsze odmieniła oblicze kina.

Pochodzenie etniczne i związek z Irlandią

Jego przodkowie byli głównie pochodzenia niemieckiego, holenderskiego, angielskiego i irlandzkiego. Aktor czuł silną więź ze swoimi irlandzkimi korzeniami, deklarując w 1995 roku, że nigdzie nie czuł się tak bardzo „w domu” jak w Irlandii.

Wzrost i ikoniczny wizerunek

Był postrzegany jako symbol buntu i wyraziciel „luki pokoleniowej”. Jego wizerunek, szczególnie jako Johnny’ego Strablera w filmie „Dziki” z 1953 roku, stał się nieśmiertelną ikoną popkultury. Ten film i jego rola ugruntowały pozycję aktora o niezwykłej charyzmie i sile wyrazu.

Rodzina i życie prywatne Marlona Brando

Relacje z rodzicami

Ojciec aktora był handlowcem, a jego matka aktorką teatralną. Częsta nieobecność matki w domu miała znaczący wpływ na młodego Marlona, który silnie przywiązał się do rodzinnej gospodyni. Jej odejście pozostawiło w nim trwałe poczucie porzucenia.

Rodzeństwo i rodzina

Miał dwie starsze siostry: Jocelyn, która również podążyła ścieżką kariery aktorskiej, oraz Frances. Jego kuzynem był znany dokumentalista D. A. Pennebaker.

Małżeństwa i związki

Był trzykrotnie żonaty. Jego żonami były Anna Kashfi, Movita Castaneda oraz Tarita Teriipaią, którą poznał na planie filmu „Bunt na Bounty”.

Potomstwo i tragiczne losy dzieci

Aktor posiadał liczne potomstwo – artykuł wspomina o 11 dzieciach. Szczególne zainteresowanie mediów wzbudziły tragiczne losy jego syna Christiana i córki Cheyenne. Te wydarzenia rzuciły cień na życie prywatne Brando.

Przyjaźń z Wallym Coxem

Szczególną więzią w życiu aktora była jego przyjaźń z Wallym Coxem, którą nawiązał w 1930 roku w Evanston. Ich bliska relacja trwała nieprzerwanie aż do śmierci Coxa w 1973 roku.

Kariera zawodowa Marlona Brando

Edukacja aktorska i wpływ Stelli Adler

W latach 40. studiował aktorstwo w Nowym Jorku pod okiem Stelli Adler. Od niej przejął system Stanisławskiego, który stał się fundamentem jego innowacyjnego podejścia do aktorstwa. Adler wspominała jego niezwykły instynkt aktorski, ilustrując to anegdotą o ćwiczeniu z udawaniem kurczaków, na które zaraz spadnie bomba atomowa.

Debiut na Broadwayu

Zadebiutował na nowojorskiej scenie w 1944 roku w dramacie „I Remember Mama”. Był to jego pierwszy krok w kierunku kariery, która miała odmienić kino.

Przełomowa rola w „Tramwaju zwanym pożądaniem” i wprowadzenie „Metody”

Rola Stanleya Kowalskiego w sztuce Tennessee Williamsa „Tramwaj zwany pożądaniem” z 1947 roku przyniosła mu status gwiazdy i zrewolucjonizowała styl aktorstwa w Hollywood. Dzięki tej roli aktor wprowadził do kina naturalizm i tzw. „Metodę”, która od tamtej pory stała się wyznacznikiem dla wielu aktorów. Jego interpretacja Kowalskiego była surowa, pełna pasji i autentyzmu.

Debiut filmowy i przygotowania do roli

Na ekranie kinowym pojawił się po raz pierwszy w 1950 roku w filmie „The Men”. Wcielił się w nim w postać sparaliżowanego weterana wojennego. Aby jak najlepiej przygotować się do tej wymagającej roli, spędził miesiąc w łóżku w szpitalu dla weteranów.

Reżyserski debiut w „Dwóch obliczach zemsty”

Spróbował swoich sił również jako reżyser. W 1961 roku stanął za kamerą westernu „Dwa oblicza zemsty” (One-Eyed Jacks), pokazując swoje wszechstronne zainteresowania artystyczne.

Powrót w latach 70. i rola w „Ojcu chrzestnym”

Po okresie, w którym jego kariera nie przynosiła tak spektakularnych sukcesów, zaliczył powrót w wielkim stylu, wcielając się w postać Vito Corleone w filmie „Ojciec chrzestny” (1972) w reżyserii Francisa Forda Coppoli. Ta rola przyniosła mu uznanie krytyków i Oscara, umacniając jego pozycję jako legendy kina.

Kontrowersyjne role w „Ostatnim tangu w Paryżu” i późniejszych produkcjach

W 1973 roku zagrał w głośnym i kontrowersyjnym filmie „Ostatnie tango w Paryżu”, który wywołał szerokie dyskusje na temat przekraczania granic w kinie. Jego karierę zamykają występy w takich produkcjach jak „Wyspa doktora Moreau” (1996) oraz „Rozgrywka” (2001).

Nagrody i osiągnięcia Marlona Brando

Lista nagród i wyróżnień

Zdobył liczne prestiżowe nagrody, które podkreślają jego wybitny talent aktorski:

  • Oscary: Dwie statuetki Akademii – pierwsza w 1954 roku za rolę w „Na nabrzeżach”, druga w 1972 roku za kreację w „Ojcu chrzestnym”.
  • Złote Globy: Posiadał dwa Złote Globy.
  • Nagroda w Cannes: Otrzymał nagrodę festiwalu w Cannes dla najlepszego aktora.
  • Nagrody BAFTA: Zdobył trzy brytyjskie nagrody BAFTA.
  • Nagroda Emmy: Otrzymał nagrodę Emmy za rolę w miniserialu „Roots: The Next Generations” (1979).

Liczba i różnorodność nominacji do Oscara

Był nominowany do nagrody Akademii łącznie osiem razy. Nominacje te obejmowały tak różnorodne role, jak te w filmach: „Tramwaj zwany pożądaniem”, „Viva Zapata!”, „Juliusz Cezar”, „Sayonara” czy „Sucha biała pora”.

Filantropia, aktywizm i osobowość Marlona Brando

Walka o prawa mniejszości i rdzennych Amerykanów

Był aktywnym działaczem na rzecz praw obywatelskich i praw rdzennych Amerykanów. Wykorzystywał swoją popularność i wpływy, aby zwracać uwagę na niesprawiedliwość społeczną.

Wykorzystywanie sławy do zwracania uwagi na niesprawiedliwość

Aktor świadomie posługiwał się swoją sławą jako narzędziem do podnoszenia ważnych kwestii społecznych. Jego publiczne wystąpienia i działania miały na celu inspirowanie zmian i budzenie świadomości wśród szerokiej publiczności.

Protest na gali Oscarów i rola Sacheen Littlefeather

Jednym z najbardziej pamiętnych momentów w historii Oscarów był protest aktora w 1973 roku. Po wygranej za rolę w „Ojcu chrzestnym”, odmówił przyjęcia nagrody. Zamiast niego na scenie pojawiła się aktywistka Sacheen Littlefeather, która w jego imieniu wygłosiła protest przeciwko dyskryminującemu przedstawianiu Indian w filmach. To wydarzenie wywołało ogromne poruszenie i zwróciło uwagę na problemy rdzennych Amerykanów.

Kontrowersje i skandale związane z Marlonem Brando

Ekscentryczne zachowanie i trudna współpraca na planie

Był znany ze swojego ekscentrycznego zachowania i bycia „trudnym” we współpracy na planie. Jego nieprzewidywalność i indywidualizm często stanowiły wyzwanie dla reżyserów i współpracowników.

Wykorzystywanie tablic z podpowiedziami i filozofia gry

Często odmawiał nauki kwestii na pamięć, preferując korzystanie z tablic z podpowiedziami (cue cards). Twierdził, że czytanie z kart sprawia, że jego gra jest bardziej naturalna i spontaniczna, co było zgodne z jego podejściem do „Metody” aktorskiej.

Kontrowersyjne komentarze dotyczące Hollywood

Wywoływał kontrowersje swoimi wypowiedziami na temat wpływów żydowskich w Hollywood. Jego komentarze, często nieostrożne i prowokacyjne, budziły sprzeciw i były przedmiotem licznych debat.

Problemy osobiste i nadwaga w późniejszych latach

Ostatnie dwie dekady jego życia były naznaczone problemami z zaburzeniami nastroju oraz znaczną nadwagą. Te trudności osobiste wpływały na jego zdrowie i komfort życia.

Batalie prawne związane z dziećmi

Musiał mierzyć się z licznymi procesami związanymi z tragicznymi losami jego dzieci. Te batalie prawne były bolesnym świadectwem jego zmagań w życiu prywatnym i miały znaczący wpływ na jego reputację oraz stan emocjonalny.

Zdrowie Marlona Brando

Kontuzja sportowa i zwolnienie z wojska

Podczas nauki w akademii wojskowej, doznał kontuzji kolana grając w futbol amerykański. Ten uraz spowodował, że podczas komisji lekarskiej został uznany za niezdolnego do służby wojskowej.

Ciekawostki z życia Marlona Brando

Problematyczny uczeń i wydalenie ze szkoły wojskowej

Jako młody człowiek, był znany z trudności wychowawczych. Został wydalony z Libertyville High School za złe zachowanie. Później usunięto go również z Shattuck Military Academy za niesubordynację i potajemne wymykanie się do miasta.

Praca fizyczna przed karierą aktorską

Zanim stał się sławny, wykonywał pracę fizyczną. Pracował jako kopacz rowów – była to praca wakacyjna, którą załatwił mu jego ojciec.

Dystans do Lee Strasberga i uznanie dla Stelli Adler i Elia Kazana

Publicznie dystansował się od Lee Strasberga, twórcy słynnego Actors Studio. Twierdził, że jedynymi prawdziwymi nauczycielami, którzy mieli na niego znaczący wpływ, byli Stella Adler i reżyser Elia Kazan.

Własna wyspa i ekologiczny kurort

Aktor był właścicielem polinezyjskiego atolu Tetiʻaroa, który zakupił po kręceniu filmu „Bunt na Bounty”. Obecnie na jego wyspie znajduje się luksusowy ekologiczny kurort „The Brando Resort”.

Wpływ na historię kina i długowieczność kariery

Jest uznawany za jednego z najbardziej wpływowych aktorów w historii kina. Jego kariera trwała sześć dekad, a jego innowacyjne podejście do aktorstwa kształtowało współczesne kino i inspirowało kolejne pokolenia artystów. Jego wpływ na rozwój sztuki aktorskiej jest niepodważalny.

Kluczowe role Marlona Brando

Zagrał w wielu przełomowych filmach, które na zawsze zapisały się w historii kina. Do jego najbardziej ikonicznych ról należą:

  • Johnny Strabler w „Dziki” (1953)
  • Stanley Kowalski w „Tramwaj zwany pożądaniem” (1951)
  • Vito Corleone w „Ojciec chrzestny” (1972)
  • Para-liżowany weteran wojenny w „The Men” (1950)
  • Rola w „Na nabrzeżach” (1954)
  • Rola w „Viva Zapata!”
  • Rola w „Juliusz Cezar”
  • Rola w „Sayonara”
  • Rola w „Sucha biała pora”
  • Rola w „Ostatnie tango w Paryżu” (1973)
  • Postać w „Wyspa doktora Moreau” (1996)
  • Postać w „Rozgrywka” (2001)

Tabela nagród i nominacji

Poniższa tabela przedstawia kluczowe nagrody i nominacje aktora, świadczące o jego niezwykłym dorobku artystycznym:

Nagroda Rok Film/Serial Kategoria Wynik
Oscar 1954 Na nabrzeżach Najlepszy aktor pierwszoplanowy Wygrana
Oscar 1972 Ojciec chrzestny Najlepszy aktor pierwszoplanowy Wygrana
Złoty Glob (brak konkretnego roku w faktach) (brak konkretnego filmu w faktach) (brak kategorii w faktach) Wygrana (2 nagrody ogółem)
Nagroda w Cannes (brak konkretnego roku w faktach) (brak konkretnego filmu w faktach) Najlepszy aktor Wygrana
BAFTA (brak konkretnego roku w faktach) (brak konkretnego filmu w faktach) (brak kategorii w faktach) Wygrana (3 nagrody ogółem)
Emmy 1979 Roots: The Next Generations (brak kategorii w faktach) Wygrana
Oscar (nominacja) (różne lata) Tramwaj zwany pożądaniem, Viva Zapata!, Juliusz Cezar, Sayonara, Sucha biała pora Najlepszy aktor pierwszoplanowy Nominacja (łącznie 8 nominacji do Oscara)

Marlon Brando zrewolucjonizował aktorstwo filmowe, wprowadzając naturalizm i „Metodę”, a jego niezapomniane role na zawsze zapisały się w historii kina. Jego życie, choć naznaczone sukcesami, było również pełne osobistych tragedii i kontrowersji, co czyni go postacią fascynującą i złożoną.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Czemu Marlon Brando nie przyjął Oscara?

Marlon Brando nie przyjął Oscara w 1973 roku za rolę w „Ojcu Chrzestnym” jako protest przeciwko dyskryminacji rdzennych Amerykanów w Hollywood. Zamiast niego na ceremonii pojawiła się Sacheen Littlefeather, która odczytała jego oświadczenie.

Na co chorował Marlon Brando?

Marlon Brando cierpiał na szereg schorzeń, w tym cukrzycę, problemy z oddychaniem oraz schorzenia serca. W ostatnich latach życia zmagał się również z otyłością, co znacząco wpłynęło na jego stan zdrowia.

Ile lat miał Marlon Brando w „Ojcu chrzestnym”?

Marlon Brando miał 48 lat, gdy grał rolę Vito Corleone w filmie „Ojciec Chrzestny”, który miał premierę w 1972 roku.

Ile Oscarów zdobył Marlon Brando?

Marlon Brando zdobył dwa Oscary w swojej karierze. Pierwszego otrzymał za rolę w filmie „Na nabrzeżach” (1954), a drugiego za wspomnianą kreację w „Ojcu Chrzestnym” (1972).

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marlon_Brando