Mary: Kim była Maria – życie, dokonania, dziedzictwo

1

Maryja, postać o niezwykłym znaczeniu w historii religii, urodzona około 18 roku p.n.e. na terenach Judei Herodiańskiej, jest znana przede wszystkim jako żydowska kobieta z Nazaretu, matka Jezusa Chrystusa. Jej dokonania i rola w planie zbawienia uczyniły ją jedną z najważniejszych postaci w chrześcijaństwie i islamie, gdzie jest jedyną kobietą wymienioną z imienia w Koranie. Jej postać historyczna wywodzi się sprzed ponad 2040 lat. Po śmierci Jezusa przebywała wspólnie z apostołami, wspierając ich w początkach Kościoła.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na [miesiąc rok] ma ponad 2040 lat.
• Żona/Mąż: Zaręczona z Józefem.
• Dzieci: Jezus Chrystus (syn).
• Zawód: Matka Jezusa Chrystusa.
• Główne osiągnięcie: Matka Jezusa Chrystusa, kluczowa postać w planie zbawienia w chrześcijaństwie i islamie.

Podstawowe informacje o Maryi

Maryja, której postać historyczna wywodzi się sprzed ponad 2040 lat, urodziła się około 18 roku p.n.e. na terenach Judei Herodiańskiej. Była żydowską kobietą żyjącą w I wieku w Nazarecie. Jej życie i działalność uczyniły ją jedną z najistotniejszych postaci w historii chrześcijaństwa i islamu. Szacuje się, że zmarła po 33 roku n.e. Wskazywane miejsca tego wydarzenia to Jerozolima lub Efez. Oryginalne imię Maryi, zapisane w manuskryptach Nowego Testamentu, bazowało na aramejskim brzmieniu „Maryam” lub „Mariam”. Polska forma „Maryja” wywodzi się natomiast z greckiego skrótu „Maria”. W tradycji chrześcijańskiej Maryja czczona jest pod licznymi tytułami, takimi jak Dziewica czy Królowa, skatalogowanymi między innymi w Litanii Loretańskiej.

Życie prywatne i rodzinne Maryi

Według niektórych późniejszych tradycji pisemnych, rodzicami Maryi byli Joachim i Anna. Ewangelie według świętego Mateusza i świętego Łukasza jednoznacznie podkreślają, że poczęcie jej syna, Jezusa, nastąpiło w sposób cudowny za sprawą Ducha Świętego. Maryja była zaręczona z Józefem, z którym po narodzinach Jezusa w Betlejem wychowywała syna w Nazarecie. Razem tworzyli wspólnotę znaną w tradycji chrześcijańskiej jako Święta Rodzina. Maryja odgrywała kluczową rolę w życiu swojego syna, towarzysząc mu w najważniejszych momentach, w tym podczas jego ukrzyżowania w Jerozolimie.

Rola religijna i znaczenie w wierzeniach

Maryja zajmuje najwyższą pozycję wśród wszystkich kobiet w islamie, będąc jedyną wymienioną z imienia w Koranie, gdzie pojawia się wielokrotnie. Jeden z rozdziałów Koranu, nazwany jej imieniem (sura Maryam), świadczy o jej wyjątkowym statusie w tej religii. W Kościele katolickim oraz w niektórych Kościołach prawosławnych Maryja jest uznawana za najświętszą i największą ze wszystkich świętych, co jest ściśle związane z jej kluczową rolą w planie zbawienia. Większość głównych nurtów chrześcijaństwa, w tym katolicyzm, prawosławie, luteranizm, anglikanizm i metodyzm, uznaje Maryję za „Matkę Bożą” (Theotokos). Tytuł ten podkreśla jej unikalną relację z Bogiem. Maryja jest postacią czczoną nie tylko w chrześcijaństwie i islamie, ale także w wierze bahaickiej oraz religii druzów, co podkreśla jej ogromne znaczenie międzyreligijne.

Dogmaty i osiągnięcia duchowe

Kościół katolicki wyznaje dogmat o Niepokalanym Poczęciu Maryi, co oznacza, że od pierwszej chwili swojego istnienia była ona wolna od grzechu pierworodnego. Kolejnym kluczowym dogmatem katolickim, a także ważną tradycją w prawosławiu, jest wiara w jej wniebowzięcie lub zaśnięcie, co oznacza, że po zakończeniu ziemskiego życia jej ciało zostało zabrane bezpośrednio do nieba. Wyznania luterańskie, w swoich księgach wyznaniowych, podtrzymują naukę o dziewiczym narodzeniu Jezusa, a także o tytule Theotokos oraz o wiecznym dziewictwie Maryi. Prawosławie czci Maryję pod trzema głównymi tytułami: Theotokos (Bogurodzica), Aeiparthenos (Zawsze Dziewica) i Panagia (Wszechświęta), które podkreślają jej świętość i rolę w historii zbawienia.

Kult, filantropia i osobowość

Kult Maryi przejawia się w budowie licznych kościołów dedykowanych jej osobie na całym świecie, a także masowych pielgrzymkach do sanktuariów maryjnych. Wierni przypisują jej wstawiennictwu cudowne uzdrowienia i interwencje w trudnych sytuacjach życiowych. Kult Maryi obejmuje bogatą tradycję hymnograficzną i modlitewną. Wśród powszechnie używanych określeń znajdują się łaciński tytuł „Beata Maria Virgo” (BVM) oraz włoskie „Madonna” (Nasza Pani).

Maryja w sztuce i kulturze

Maryja jest jednym z najważniejszych tematów w historii sztuki, szczególnie w malarstwie bizantyjskim, średniowiecznym oraz renesansowym, gdzie była najczęściej przedstawiana jako Madonnę z Dzieciątkiem. Jedną z najstarszych zachowanych ikon Maryi jest „Madonna del Rosario” (Maria Advocata), datowana na VI wiek lub wcześniej, obecnie znajdująca się w Rzymie. Postać Maryi była wielokrotnie portretowana w kinematografii, a jej życie i rola matki Jezusa stały się inspiracją dla niezliczonych utworów muzycznych, od starożytnych chorałów gregoriańskich po współczesne kompozycje.

Ciekawostki i inne fakty

Tytuł „Królowej Niebios” (Regina Caeli), nadawany Maryi, stanowi interesujący przykład adaptacji symboliki, gdyż w starożytności był on używany jako epitet dla pogańskich bogiń, takich jak Izyda czy Isztar, zanim został zaadaptowany w kontekście chrześcijańskim. Ewangelie synoptyczne zgodnie wymieniają Maryję jako matkę Jezusa, jednak szczegółowe informacje dotyczące jej dalszego życia nie zostały zapisane w kanonie Biblii. Maryja jest postacią o niezwykłym zasięgu kulturowym; jej imię występuje w 156 językach świata, od afrikaans i aramejskiego, po esperanto i nahuatl, co świadczy o jej uniwersalnym i ponadczasowym znaczeniu.

Maryja, jako postać o niezwykłym znaczeniu religijnym i historycznym, pozostaje inspiracją dla milionów, a jej rola jako Matki Bożej jest nieodłącznym elementem wiary wielu społeczności. Jej życie ukazuje siłę wiary i miłości, stanowiąc wzór dla wierzących na całym świecie.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Mary,_mother_of_Jesus