Pierre-Auguste Renoir (ur. 25 lutego 1841 w Limoges, zm. 3 grudnia 1919 w Cagnes-sur-Mer) to jedna z najjaśniejszych postaci francuskiego impresjonizmu, malarz którego twórczość celebruje piękno, radość życia i kobiecą zmysłowość. Na przełomie XIX i XX wieku, mając 77 lat, artysta wciąż tworzył, pozostawiając po sobie dziesiątki arcydzieł, które do dziś zachwycają. Wśród nich szczególne miejsce zajmuje „Śniadanie wioślarzy”, obraz będący kwintesencją jego stylu. Jego życie prywatne było ściśle związane z rodziną – żoną Aline Victorine Charigot oraz synami, z których Jean Renoir stał się światowej sławy reżyserem filmowym, kontynuując artystyczne dziedzictwo rodu.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na rok 1919 miał 78 lat.
- Żona/Mąż: Aline Victorine Charigot
- Dzieci: Pierre Renoir, Jean Renoir
- Zawód: Malarz, przedstawiciel impresjonizmu
- Główne osiągnięcie: Uznawany za jednego z najwybitniejszych malarzy impresjonizmu, znany z uchwycenia piękna i radości życia.
Kim był Pierre-Auguste Renoir?
Pierre-Auguste Renoir to francuski malarz, który urodził się 25 lutego 1841 roku w Limoges i zmarł 3 grudnia 1919 roku w Cagnes-sur-Mer. Jest uznawany za jednego z czołowych przedstawicieli impresjonizmu, nurtu, który zrewolucjonizował malarstwo pod koniec XIX wieku. Jego twórczość charakteryzuje się niezwykłą umiejętnością uchwycenia światła, koloru i atmosfery, a także celebracją piękna ludzkiego ciała, zwłaszcza kobiecego. Renoir czerpał inspirację z tradycji malarskiej sięgającej od Rubensa po Watteau, łącząc ją z nowoczesnym spojrzeniem na świat.
Rodzina i życie prywatne Pierre-Auguste’a Renoira
Pierre-Auguste Renoir pochodził z rodziny o skromnych warunkach materialnych. Jego ojciec, Léonard Renoir, był krawcem. W 1844 roku rodzina przeniosła się do Paryża, gdzie zamieszkali przy rue d’Argenteuil. Bliskość Luwru okazała się dla młodego artysty niezwykle inspirująca. W życiu osobistym Renoir zawarł związek małżeński w 1890 roku z Aline Victorine Charigot, która była młodsza od niego o dwadzieścia lat i pracowała jako szwaczka. Wcześniej służyła jako modelka, inspirując go do stworzenia słynnego obrazu „Śniadanie wioślarzy”.
Artysta miał trzech synów:
- Pierre Renoir: Najstarszy syn, urodzony w 1885 roku, jeszcze przed oficjalnym ślubem rodziców. Został uznanym aktorem teatralnym i filmowym. Zmarł w 1952 roku.
- Jean Renoir: Drugi syn, urodzony w 1894 roku, zdobył światową sławę jako wybitny reżyser filmowy. Jego kariera trwała do 1979 roku.
- Claude Renoir: Trzeci syn, urodzony w 1891 roku, również kontynuował artystyczne tradycje rodziny, stając się cenionym malarzem i ceramikiem.
W młodości, w latach 60. XIX wieku, Renoir miał również romans z Lise Tréhot, która była jego częstą modelką i muzą, inspirując wiele jego wczesnych dzieł, w tym obraz „Lise z parasolką”.
Kariera artystyczna Pierre-Auguste’a Renoira
Ze względu na trudną sytuację materialną rodziny, Pierre-Auguste Renoir musiał przerwać naukę w wieku 13 lat. Podjął pracę w fabryce porcelany, gdzie zajmował się malowaniem dekoracji na naczyniach. Ta praca pozwoliła mu rozwinąć doskonałą biegłość manualną, która okazała się nieoceniona w jego późniejszej karierze malarskiej. Przed rozpoczęciem formalnych studiów artystycznych zarabiał na życie malując zasłony dla misjonarzy oraz dekorując wachlarze.
W 1862 roku Renoir rozpoczął studia artystyczne w Paryżu pod kierunkiem Charlesa Gleyre’a. Tam nawiązał bliskie kontakty z innymi przyszłymi ikonami malarstwa, takimi jak Alfred Sisley, Frédéric Bazille i Claude Monet. Choć swoje prace zaczął wystawiać już w 1864 roku, prawdziwe uznanie przyniosła mu dopiero wystawa w 1868 roku, na której zaprezentował obraz „Lise z parasolką”. Jednak droga do szerokiej publiczności była długa, naznaczona zawirowaniami wojny francusko-pruskiej.
Pierre-Auguste Renoir był jednym ze współzałożycieli słynnej Pierwszej Wystawy Impresjonistów, która miała miejsce w kwietniu 1874 roku. Mimo początkowej krytyki ze strony konserwatywnej publiczności i prasy, jego prace zostały przyjęte stosunkowo dobrze. Przełomowym momentem w jego karierze okazała się podróż do Włoch w 1881 roku. Inspirując się dziełami Rafaela i Tycjana, Renoir poczuł potrzebę zmiany kierunku artystycznego. Zaczął skłaniać się ku bardziej surowemu i klasycznemu stylowi, co określa się jako tzw. okres Ingresa.
Nawet w późnych latach życia, mimo postępującego paraliżu spowodowanego chorobą, Renoir nie zaprzestał tworzenia. Współpracując z młodym artystą Richardem Guino, który pomagał mu w fizycznym aspekcie pracy, tworzył rzeźby w glinie, co stanowi niezwykłe świadectwo jego niezłomności ducha i artystycznej pasji.
Najważniejsze dzieła Pierre-Auguste’a Renoira
Pierre-Auguste Renoir jest autorem licznych dzieł, które na stałe wpisały się w historię sztuki światowej. Jednym z jego najbardziej ikonicznych obrazów impresjonistycznych jest „Bal du moulin de la Galette” z 1876 roku. Obraz ten, przedstawiający bawiący się tłum ludzi w paryskim ogrodzie tanecznym na Montmartre, doskonale oddaje atmosferę tamtych czasów, mistrzowsko operując światłem i kolorem.
Kolejnym monumentalnym dziełem jest „Śniadanie wioślarzy” z lat 1880–1881. Ten barwny obraz ukazuje grupę przyjaciół artysty odpoczywających na tarasie nad Sekwaną, łącząc w sobie elementy portretu, martwej natury i pejzażu. W późniejszym okresie twórczości powstał obraz „Dziewczęta przy pianinie” (1892), zakupiony przez państwo francuskie, który charakteryzuje się bardziej miękkim stylem i intymną, domową atmosferą. Dzieło „Wielkie kąpiące się” (1884–1887) stanowi przykład jego poszukiwań klasycznej formy i dyscypliny artystycznej, gdzie Renoir skupił się na rzeźbiarskim ujęciu kobiecego aktu, podkreślając wyraźne kontury postaci.
Kluczowe etapy kariery artystycznej
| Okres | Charakterystyka |
|---|---|
| Wczesne lata (do 1862) | Nauka rzemiosła w fabryce porcelany, praca zarobkowa przy dekorowaniu przedmiotów. Rozwój biegłości manualnej. |
| Okres studiów (1862-1868) | Studia artystyczne w Paryżu, nawiązanie kontaktów z innymi impresjonistami. Pierwsze znaczące sukcesy, m.in. obraz „Lise z parasolką” (1868). |
| Okres impresjonizmu (1874-1881) | Współudział w organizacji Pierwszej Wystawy Impresjonistów (1874). Tworzenie scen rodzajowych, portretów i pejzaży w charakterystycznym, świetlistym stylu. Kluczowe dzieła: „Bal du moulin de la Galette”, „Śniadanie wioślarzy”. |
| Okres klasyczny (1881-1888) | Zmiana stylu po podróży do Włoch. Powrót do bardziej klasycznej formy i dyscypliny w malarstwie. Obraz: „Wielkie kąpiące się”. |
| Późna twórczość (po 1892) | Powrót do miękkiego stylu, skupienie na intymności i cieple domowego ogniska. Tworzenie rzeźb mimo postępującej choroby. Obraz: „Dziewczęta przy pianinie”. |
Zdrowie Pierre-Auguste’a Renoira
W około 1892 roku życie Pierre-Auguste’a Renoira zostało naznaczone poważną chorobą – postępującym reumatoidalnym zapaleniem stawów. Schorzenie to doprowadziło do deformacji jego rąk i usztywnienia prawego ramienia, co znacząco ograniczyło jego ruchomość. Mimo tych drastycznych ograniczeń fizycznych, Renoir wykazał niezwykłą determinację i nie zaprzestał malowania. Wbrew powszechnym mitom, artysta nadal potrafił chwycić pędzel, choć jego asystent musiał mu go wkładać w dłoń, a do malowania większych płócien wykorzystywał specjalny mechanizm ruchomych rolek. Stosował również bandaże, aby chronić podrażnioną skórę rąk.
Kontrowersje i incydenty z życia Pierre-Auguste’a Renoira
Życie Pierre-Auguste’a Renoira było naznaczone nie tylko sukcesami, ale także trudnymi doświadczeniami. Jednym z najbardziej dramatycznych momentów było jego niemal tragiczne spotkanie podczas Komuny Paryskiej w 1871 roku. Malując nad Sekwaną, został wzięty przez komunardów za szpiega i o mało nie został wrzucony do rzeki. W ostatniej chwili uratował go Raoul Rigault, lider Komuny, który rozpoznał w artyście człowieka, który niegdyś mu pomógł. Renoir doświadczał również ostracyzmu ze strony krytyków. W 1876 roku recenzent dziennika „Le Figaro” w brutalny sposób skrytykował jego akty, porównując sposób malowania kobiecego ciała do „rozkładającego się mięsa z fioletowo-zielonymi plamami gnilnymi”. Tak ostra krytyka świadczy o kontrowersjach, jakie budziła jego twórczość w tamtych czasach.
Ciekawostki z życia Pierre-Auguste’a Renoira
Pierre-Auguste Renoir wykazywał w dzieciństwie talent muzyczny. Miał doskonały słuch i głos, a jego nauczycielem był sam Charles Gounod, znany kompozytor. Niestety, trudna sytuacja finansowa rodziny zmusiła go do porzucenia muzyki na rzecz rzemiosła malarskiego. Innym ciekawym epizodem z jego życia była wizyta na Sycylii, gdzie 15 stycznia 1882 roku w Palermo spotkał się z Richardem Wagnerem. W zaledwie trzydzieści pięć minut Renoir stworzył portret słynnego kompozytora. Pod koniec życia, zapytany o to, dlaczego wciąż maluje, mimo ogromnego bólu wywołanego artretyzmem, artysta udzielił słynnej odpowiedzi: „Ból mija, ale piękno pozostaje”. Ta sentencja doskonale oddaje jego filozofię życiową.
W 1919 roku, na krótko przed śmiercią, Renoir miał okazję odwiedzić Luwr. Była to dla niego szczególna chwila, ponieważ mógł zobaczyć swoje własne obrazy wiszące obok dzieł dawnych mistrzów, których podziwiał przez całe życie.
Pierre-Auguste Renoir, jako jeden z filarów impresjonizmu, swoją twórczością udowodnił, że piękno, radość życia i ludzka zmysłowość są ponadczasowe. Mimo chorób i trudności, artysta nigdy nie przestał tworzyć, pozostawiając po sobie dziedzictwo, które wciąż inspiruje i zachwyca kolejne pokolenia miłośników sztuki.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Na co chorował Renoir?
Auguste Renoir cierpiał na ciężką postać zapalenia stawów, znaną jako artretyzm. Choroba ta znacząco utrudniała mu poruszanie się i malowanie, jednak mimo dolegliwości artysta kontynuował tworzenie.
Ile obrazów namalował Renoir?
Dokładna liczba obrazów namalowanych przez Auguste’a Renoira jest trudna do ustalenia, szacuje się ją na około 4000 dzieł. Obejmują one obrazy olejne, pastele, a także szkice i rysunki.
Co oznacza imię Renoir?
Imię „Renoir” nie posiada specyficznego znaczenia w języku francuskim, które można by bezpośrednio powiązać z twórczością artysty. Jest to nazwisko rodowe, które stało się powszechnie znane dzięki jego wybitnej karierze artystycznej.
Co namalował Auguste Renoir?
Auguste Renoir tworzył głównie obrazy impresjonistyczne, skupiając się na scenach z życia codziennego, portretach, aktach oraz pejzażach. Jego dzieła charakteryzują się jasną paletą barw, subtelnym światłem i radosną atmosferą.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Pierre-Auguste_Renoir
