Schubert: Franz Schubert – kompozytor, twórczość i muzyka w bibliotece.

3

Franz Schubert, jeden z najwybitniejszych kompozytorów epoki romantyzmu, urodził się 31 stycznia 1797 roku. Miał 31 lat, gdy zmarł 19 listopada 1828 roku, pozostawiając po sobie niezwykle bogaty dorobek artystyczny, obejmujący ponad 600 pieśni, a także znaczące dzieła symfoniczne i kameralne. Jego twórczość, charakteryzująca się melodyjnością i głęboką emocjonalnością, do dziś stanowi fundament repertuaru muzyki klasycznej.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na 19 listopada 1828 roku Franz Schubert miał 31 lat.
• Żona/Mąż: Brak informacji o małżeństwie.
• Dzieci: Brak informacji o dzieciach.
• Zawód: Kompozytor.
• Główne osiągnięcie: Uznawany za mistrza niemieckiej pieśni artystycznej (Lieder), twórca ponad 600 pieśni.

Franz Schubert: Podstawowe Informacje Biograficzne

Franz Peter Schubert przyszedł na świat 31 stycznia 1797 roku w Himmelpfortgrund, wówczas jeszcze podwiedeńskiej wsi, a dziś części wiedeńskiej dzielnicy Alsergrund. Pochodził z rodziny o śląskich korzeniach; jego ojciec, Franz Theodor Florian Schubert, przeniósł się do Wiednia w 1784 roku, by objąć posadę nauczyciela. Kompozytor zmarł w wieku zaledwie 31 lat, 19 listopada 1828 roku w Wiedniu. Oficjalną przyczyną śmierci było dur brzuszny, choć spekuluje się także o innych schorzeniach. Muzyczną edukację rozpoczął w wieku sześciu lat od lekcji gry na fortepianie u starszego brata Ignaza. Wkrótce potem, jako ośmiolatek, podjął naukę gry na skrzypcach pod kierunkiem ojca, szybko rozwijając swoje umiejętności na tyle, by móc grać duety.

Życie Prywatne i Rodzinne Franza Schuberta

Franz Peter Schubert był dwunastym z czternaściorga dzieci Franza Theodora Floriana Schuberta, nauczyciela parafialnego, i Marii Elisabeth Kathariny Vietz. Niestety, większość rodzeństwa zmarła w niemowlęctwie. W 1814 roku Franz poznał sopranistkę Teresę Grob, dla której skomponował szereg utworów liturgicznych. Marzył o poślubieniu Teresy, jednak wiedeńskie prawo z 1815 roku, wymagające od kandydata na męża udokumentowania zdolności finansowych, uniemożliwiło im zawarcie związku małżeńskiego. Niezwykle ważnym wsparciem w życiu Schuberta był jego przyjaciel ze szkoły Stadtkonvikt, Joseph von Spaun. Dzięki jego lepszej sytuacji materialnej, Schubert otrzymywał niezbędny papier nutowy. W 1816 roku, za sprawą przyjaciela Franza von Schobera, Schubert zamieszkał u jego matki, co pozwoliło mu porzucić dotychczasową pracę nauczyciela i w pełni oddać się pasji komponowania.

Rodzina Schuberta

• Ojciec: Franz Theodor Florian Schubert
• Matka: Maria Elisabeth Katharina Vietz
• Liczba dzieci: 14 (Franz Peter jako dwunaste)
• Zmarli w niemowlęctwie: 9

Kariera i Edukacja Muzyczna Franza Schuberta

W listopadzie 1808 roku, dzięki swojemu wybitnemu talentowi wokalnemu, Franz Schubert został przyjęty do Cesarskiego Seminarium (Stadtkonvikt) na stypendium chóralne. Tam zdobywał wiedzę, poznając dzieła Mozarta i Haydna, a także wczesne kompozycje Beethovena, którego darzył wielkim szacunkiem. Talent młodego Schuberta szybko dostrzegł Antonio Salieri, wówczas wiodący autorytet muzyczny Wiednia. Salieri prowadził prywatne lekcje teorii muzyki i kompozycji z młodym kompozytorem aż do 1817 roku. Po ukończeniu seminarium w 1813 roku, Schubert podjął szkolenie nauczycielskie i przez ponad dwa lata pracował w szkole swojego ojca w Lichtental, nauczając najmłodszych uczniów. Był to dla niego okres nużącej i wyczerpującej pracy. Dopiero 26 marca 1828 roku, na osiem miesięcy przed śmiercią, Schubert zorganizował jedyny w swoim życiu publiczny koncert poświęcony wyłącznie jego twórczości, który spotkał się z szerokim uznaniem.

Kluczowe etapy edukacji i kariery

• 1804: Talent muzyczny Franza Schuberta zostaje dostrzeżony przez Antonio Salieriego.
• 1808: Rozpoczęcie nauki w Stadtkonvikt na stypendium chóralnym.
• 1813: Zakończenie edukacji w seminarium i podjęcie szkolenia nauczycielskiego.
• Ok. 1814-1816: Praca jako nauczyciel w szkole ojca w Lichtental.
• 1816: Decyzja o poświęceniu się wyłącznie karierze kompozytorskiej.
• 1817: Zakończenie prywatnych lekcji kompozycji u Antonio Salieriego.
• 1828: Organizacja jedynego autorskiego koncertu w Wiedniu.

Warto wiedzieć: Okres pracy w szkole ojca był dla Franza Schuberta czasem wyczerpującej i mało satysfakcjonującej pracy, co ostatecznie skłoniło go do rezygnacji z kariery pedagogicznej i skupienia się na komponowaniu.

Działalność Twórcza i Dorobek Muzyczny Franza Schuberta

Rok 1815 okazał się niezwykle płodnym okresem dla Franza Schuberta, w którym stworzył imponującą ilość muzyki – ponad 20 000 taktów. W tym czasie powstało dziewięć utworów kościelnych, jedna symfonia oraz około 140 pieśni (Lieder). Schubert jest powszechnie uznawany za niezrównanego mistrza niemieckiej pieśni artystycznej, pozostawiając po sobie ponad 600 dzieł tego gatunku, w tym ikoniczne utwory takie jak „Erlkönig”, „Gretchen am Spinnrade” czy „Ave Maria”. Pomimo krótkiego życia, jego dorobek obejmuje również siedem kompletnych symfonii, w tym słynną VIII Symfonię h-moll, znaną jako „Niedokończona”, oraz monumentalną IX Symfonię C-dur, określaną mianem „Wielkiej”. Pierwsze kwartety smyczkowe Schubert komponował z myślą o rodzinnym zespole, w którym sam grał na altówce, a jego bracia Ferdinand i Ignaz na skrzypcach, podczas gdy ojciec zajmował partię wiolonczeli.

Wybrane dzieła i gatunki muzyczne

• Pieśni (Lieder): Ponad 600 utworów, w tym „Erlkönig”, „Gretchen am Spinnrade”, „Ave Maria”.
• Symfonie: Siedem ukończonych symfonii, w tym VIII („Niedokończona”) i IX („Wielka”).
• Muzyka kameralna: Znaczące kompozycje, w tym kwartety smyczkowe.
• Utwory sakralne i chóralne.

Warto wiedzieć: Rok 1815 był niezwykle produktywnym okresem w twórczości Franza Schuberta, podczas którego skomponował ponad 20 000 taktów muzyki, w tym około 140 pieśni, co stanowiło znaczący wkład w rozwój gatunku.

Uznanie i Dziedzictwo Franza Schuberta

Za życia Franza Schuberta jego twórczość cieszyła się uznaniem jedynie w wąskich kręgach wiedeńskich miłośników muzyki. Dopiero dekady po jego śmierci, dzięki zaangażowaniu takich wybitnych kompozytorów jak Felix Mendelssohn, Robert Schumann, Franz Liszt i Johannes Brahms, jego dzieła zostały odkryte na nowo i zaczęły zdobywać należne im miejsce w historii muzyki. Jego wpływ na rozwój muzyki, a zwłaszcza na romantyczną pieśń artystyczną, jest nieoceniony i trwa do dziś.

Ciekawostki i Kontrowersje z Życia Franza Schuberta

Talent Franza Schuberta był tak niezwykły, że Michael Holzer, organista z Lichtental, który udzielał mu lekcji, wyrażał swoje zdumienie, przyznając ze łzami w oczach, że nigdy nie miał tak utalentowanego ucznia, twierdząc, że chłopiec posiadał wiedzę wykraczającą poza jego własne możliwości nauczania. Jako dziecko, dzięki przyjaźni z czeladnikiem stolarskim, Schubert miał możliwość ćwiczyć na instrumentach znacznie lepszej jakości w pobliskim magazynie fortepianów. Przyjmuje się, że „Oktet na instrumenty dęte” (D 72), skomponowany w 1812 roku, był wyrazem żałoby po śmierci jego matki, Marii Elisabeth. Warto również wspomnieć o dyskusji naukowej zapoczątkowanej w 1989 roku przez muzykologa Maynarda Solomona, który wysunął hipotezę o homoseksualnych skłonnościach Schuberta, co wywołało żywą debatę w świecie akademickim.

Szczególne okoliczności i wydarzenia

• Wyjątkowe zdolności pedagogiczne Michaela Holzera wobec młodego Schuberta.
• Możliwość praktyki gry na fortepianach wysokiej klasy dzięki przyjaźni.
• „Oktet na instrumenty dęte” (D 72) jako potencjalne upamiętnienie matki.
• Debata naukowa dotycząca seksualności Franza Schuberta (od 1989 roku).

Mimo swojego krótkiego życia, Franz Schubert stworzył dzieła o niezwykłej głębi emocjonalnej i artystycznej, które do dziś poruszają słuchaczy na całym świecie, będąc świadectwem potęgi ludzkiego talentu i jego ulotności.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Franz_Schubert