Toulouse-Lautrec: Henri, malarz, twórca współczesnego plakatu.

0

Henri de Toulouse-Lautrec: Kronika życia i twórczości

Henri de Toulouse-Lautrec, urodzony 24 listopada 1864 roku, był jednym z najbardziej rozpoznawalnych francuskich malarzy i grafików okresu postimpresjonizmu. Wywodzący się z arystokratycznego rodu, artysta ten zasłynął przede wszystkim jako kronikarz paryskiego życia nocnego końca XIX wieku, a jego prace dla kabaretu Moulin Rouge stały się ikonami epoki Belle Époque. Mimo krótkiego życia, zakończonego w wieku 36 lat w wyniku powikłań zdrowotnych, jego twórczość, charakteryzująca się unikalnym stylem i głębokim spojrzeniem na ludzką kondycję, wywarła trwały wpływ na sztukę nowoczesną.

Artysta, który uwiecznił na płótnach i plakatach tancerki, prostytutki i artystów paryskich bulwarów, sam zmagał się z poważnymi problemami zdrowotnymi i fizycznymi ograniczeniami. Jego życie, naznaczone talentem, pasją i nieustanną walką, stanowi fascynujący przykład determinacji i artystycznej odwagi.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na listopad 2023 roku Henri de Toulouse-Lautrec miałby 159 lat.
• Żona/Mąż: Nie posiadał żony ani dzieci.
• Dzieci: Nie posiadał dzieci.
• Zawód: Malarz, grafik, plakacista.
• Główne osiągnięcie: Stworzenie ikonicznych plakatów i obrazów dokumentujących życie nocne Paryża, zwłaszcza Moulin Rouge.

Pochodzenie i wczesne lata

Henri Marie Raymond de Toulouse-Lautrec-Montfa przyszedł na świat 24 listopada 1864 roku w Albi, we Francji. Pochodził ze starego i szanowanego rodu arystokratycznego – hrabiów Tuluzy i wicehrabiów Montfa. W wieku 36 lat zmarł w wyniku powikłań alkoholizmu i syfilisu. Jego artystyczna droga, choć skrócona przez chorobę, była intensywna i pełna innowacji, co pozwoliło mu na zasłużone miejsce w historii sztuki jako czołowego postimpresjonisty. Warto wspomnieć, że podczas wystawy w Tuluzie w 1887 roku artysta posłużył się pseudonimem „Tréclau”, będącym slangowym przekształceniem jego nazwiska rodowego Lautrec.

Kształtowanie się artystycznej osobowości

Henri de Toulouse-Lautrec był pierworodnym synem hrabiego Alphonse’a de Toulouse-Lautrec Montfa i Adèle Zoë Tapié de Celeyran. Jego rodzina należała do francuskiej elity. Trudne doświadczenia rodzinne, w tym śmierć młodszego brata i separacja rodziców, wpłynęły na jego wczesne życie. Chłopiec trafił pod opiekę niani, a jego relacja z matką, która odegrała kluczową rolę w rozwoju jego kariery, była bardzo silna. To właśnie matka, wykorzystując swoje wpływy, umożliwiła mu naukę w prestiżowym studiu Léona Bonnata w Paryżu.

Chronologia życia i kariery Henriego de Toulouse-Lautrec

Warto wiedzieć: Życie i kariera Henriego de Toulouse-Lautrec były dynamiczne, naznaczone zarówno przełomami artystycznymi, jak i osobistymi wyzwaniami.

• 1864: Urodziny Henriego Marie Raymonda de Toulouse-Lautrec-Montfa w Albi.
• 1882: Rozpoczęcie edukacji artystycznej w Paryżu, najpierw u Léona Bonnata, a następnie w studio Fernanda Cormona.
• 1885: Nawiązanie znajomości i prawdopodobnie związku z Suzanne Valadon.
• 1887: Użycie pseudonimu „Tréclau” podczas wystawy w Tuluzie.
• 1888: Zaproszenie do wystawienia prac na wystawie „Vingt” (Dwudziestu) w Brukseli.
• 1889: Rozpoczęcie współpracy z kabaretem Moulin Rouge, tworzenie plakatów reklamowych.
• 1890: Wyzwanie na pojedynek artysty Henry’ego de Groux w obronie Vincenta van Gogha.
• Połowa lat 90. XIX wieku: Regularna publikacja ilustracji w magazynie satyrycznym „Le Rire”.
• 1895: Zorganizowanie przyjęcia dla 300 gości, podczas którego pełnił rolę barmana i szefa kuchni.
• 1899: Trzymiesięczny pobyt w sanatorium Folie Saint-James z powodu wycieńczenia alkoholizmem.
• 1901: Doznanie udaru z paraliżem od pasa w dół, a następnie kolejnego udaru prowadzącego do hemiplegii.
• 1901: Śmierć Henriego de Toulouse-Lautrec we wieku 36 lat.
• 1930: Publikacja książki z przepisami kulinarnymi artysty „La Cuisine de Monsieur Momo, Célibataire”.
• 2005: Rekordowa sprzedaż obrazu „La Blanchisseuse” za 22,4 miliona dolarów amerykańskich.

Edukacja i początki kariery artystycznej

Od 1882 roku Henri kształcił się w Paryżu, rozpoczynając swoją edukację artystyczną pod okiem Léona Bonnata, a następnie kontynuując ją w studio Fernanda Cormona. To właśnie tam nawiązał cenne znajomości z innymi artystami, między innymi z Émile’em Bernardem oraz Vincentem van Goghem. Wpływ tych spotkań i akademickie szlify pozwoliły mu na rozwinięcie własnego, niepowtarzalnego stylu.

Ikona paryskiego życia nocnego: Moulin Rouge i Montmartre

Przełomowym momentem w karierze Toulouse-Lautreca była współpraca z kabaretem Moulin Rouge, otwartym w 1889 roku. Artysta otrzymał zlecenie na stworzenie serii plakatów reklamowych, które natychmiast zdobyły uznanie. W przeciwieństwie do wielu innych artystów, którzy gardzili pracą komercyjną, Henri z entuzjazmem przyjął to zadanie. Nie tylko zapewniło mu ono własne dochody, ale również zagwarantowało stałe miejsce w kabarecie, gdzie mógł obserwować i dokumentować życie artystów. To właśnie tam uwieczniał ikony paryskiego życia nocnego, takie jak piosenkarka Yvette Guilbert, tancerka Louise Weber, znana jako La Goulue, oraz Jane Avril. Jego obrazy i plakaty stały się wizytówką epoki Belle Époque.

Działalność ilustratorska i wystawy międzynarodowe

Poza malarstwem, Toulouse-Lautrec aktywnie angażował się w działalność ilustratorską. W połowie lat 90. XIX wieku regularnie publikował swoje prace w popularnym magazynie satyrycznym „Le Rire”, dodając kolejny wymiar swojej wszechstronności artystycznej. Jego talent został dostrzeżony również na arenie międzynarodowej. W 1888 roku belgijski krytyk Octave Maus zaprosił go do wystawienia jedenastu prac na prestiżowej wystawie „Vingt” (Dwudziestu) w Brukseli, co stanowiło ważny krok w jego karierze i uznaniu.

Zdrowie i fizyczne wyzwania

Życie Henriego de Toulouse-Lautrec było naznaczone poważnymi problemami zdrowotnymi, które miały znaczący wpływ na jego rozwój fizyczny i artystyczną ekspresję. Biografowie sugerują, że wrodzone wady genetyczne artysty, wynikające z chowu wsobnego (jego rodzice byli ciotecznym rodzeństwem), przyczyniły się do jego schorzeń. W wieku 13 lat Henri doznał złamania prawej kości udowej, a rok później lewej. Z powodu rzadkiej choroby genetycznej kości nie zrosły się prawidłowo, co spowodowało zahamowanie wzrostu jego nóg. Ostatecznie osiągnął wzrost zaledwie 1,52 m, zachowując przy tym tułów dorosłego mężczyzny. Choroba ta jest dziś określana jako piknodysostoza, potocznie zwana zespołem Toulouse-Lautreca. Te fizyczne ograniczenia nie przeszkodziły mu jednak w tworzeniu, a wręcz przeciwnie, mogły wpłynąć na unikalną perspektywę jego dzieł. Henri de Toulouse-Lautrec osiągnął wzrost zaledwie 1,52 m z powodu rzadkiej choroby genetycznej, która zahamowała wzrost jego nóg.

Ostatnie lata życia i walka z chorobą

Ostatnie lata życia Henriego de Toulouse-Lautrec były naznaczone postępującym alkoholizmem i pogarszającym się stanem zdrowia. W marcu 1901 roku doznał udaru, który spowodował paraliż od pasa w dół. Niestety, kolejny udar w sierpniu tego samego roku doprowadził do hemiplegii, czyli porażenia połowicznego. Pomimo tych dramatycznych okoliczności, artysta nie zaprzestał tworzenia. Nawet pobyt w sanatorium Folie Saint-James, gdzie trafił w lutym 1899 roku z powodu wycieńczenia organizmu alkoholizmem, nie powstrzymał jego pasji. Tam stworzył serię 39 portretów cyrkowych, dowodząc swojej niezłomności. Jego walka z chorobami zakończyła się śmiercią 9 września 1901 roku w wieku zaledwie 36 lat.

Kontrowersje i fascynacje

Życie i twórczość Toulouse-Lautreca były nierozerwalnie związane z paryskim półświatkiem, a szczególnie z domami publicznymi. Artysta czuł silną więź z prostytutkami, tłumacząc, że przy nich nie czuje się oceniany przez pryzmat swojej niepełnosprawności. Często mieszkał w takich miejscach, jak przy Rue d’Amboise, tworząc setki rysunków i obrazów dokumentujących codzienne życie ich mieszkanek. Ta fascynacja budziła kontrowersje, ale stanowiła też ważny element jego artystycznej dokumentacji epoki. Warto również wspomnieć o jego odwadze w obronie przyjaciół; w 1890 roku wyzwał na pojedynek artystę Henry’ego de Groux, który skrytykował prace Vincenta van Gogha. Henri de Toulouse-Lautrec był odważnym obrońcą swoich przyjaciół, w tym Vincenta van Gogha, którego bronił w pojedynku. Uzależnienie od alkoholu było kolejnym problemem, z którym zmagał się artysta. To jemu przypisuje się stworzenie koktajlu „Earthquake” (Tremblement de Terre), będącego mieszanką absyntu i koniaku.

Umiejętności kulinarne i życie towarzyskie

Zanim Henri de Toulouse-Lautrec zdobył sławę jako malarz, w rodzinie nazywano go „Henrim kucharzem”. Był on bowiem wybitnym smakoszem i zapalonym kucharzem. Regularnie organizował przyjęcia, osobiście projektując menu, kupując składniki i przygotowując potrawy. Jednym z najbardziej pamiętnych wydarzeń było przyjęcie dla 300 gości w lutym 1895 roku, podczas którego serwował około 2000 koktajli, pełniąc rolę jedynego barmana i szefa kuchni. Po jego śmierci przyjaciel Maurice Joyant opublikował zbiór jego przepisów w książce „La Cuisine de Monsieur Momo, Célibataire” (1930), zawierającej 150 przepisów, w tym popisowe danie artysty – sałatkę katalońską. Henri de Toulouse-Lautrec był nie tylko utalentowanym malarzem, ale także znakomitym kucharzem i organizatorem przyjęć.

Ciekawostki z życia artysty

Ze względu na swoje trudności z poruszaniem się, Henri de Toulouse-Lautrec często używał laski, która wewnątrz była wydrążona, co pozwalało mu na ukrywanie w niej zapasu alkoholu – swoistej „laski z niespodzianką”. Podczas pobytów w Londynie nawiązał bliską przyjaźń z Oscarem Wilde’em, stając się jego głośnym obrońcą podczas procesu pisarza. Lautrec namalował nawet portret Wilde’a w roku, w którym odbywał się proces. Od dzieciństwa pasjonował się malowaniem koni, dzięki lekcjom u René Princeteau. Ta pasja zaowocowała licznymi dziełami o tematyce cyrkowej i jeździeckiej, które stanowią ważną część jego dorobku artystycznego. Jego prace, takie jak „La Blanchisseuse”, osiągają rekordowe ceny na aukcjach, co potwierdza ich trwałą wartość artystyczną i kolekcjonerską. Henri de Toulouse-Lautrec przyjaźnił się z Oscarem Wilde’em i namalował jego portret.

Osiągnięcia i wpływ na sztukę

Henri de Toulouse-Lautrec pozostawił po sobie trwały ślad w historii sztuki. Jego umiejętność uchwycenia dynamiki życia paryskiego kabaretu, portretowania jego barwnych postaci i oddawania atmosfery epoki Belle Époque jest nieoceniona. Jego styl, charakteryzujący się płaską plamą barwną, wyrazistymi liniami i perspektywą, wywarł znaczący wpływ na rozwój nowoczesnego plakatu i grafiki użytkowej. Styl Henriego de Toulouse-Lautrec, z jego wyrazistymi liniami i płaską plamą barwną, wywarł znaczący wpływ na rozwój grafiki użytkowej i plakatu.

Dziedzictwo i muzea

Dzieła Henriego de Toulouse-Lautrec można podziwiać w wielu renomowanych muzeach na całym świecie, w tym w Musée d’Orsay w Paryżu, Art Institute of Chicago, Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku. W jego rodzinnym mieście Albi znajduje się Musée Toulouse-Lautrec, które gromadzi bogatą kolekcję jego prac, dokumentując życie i twórczość tego wybitnego artysty. Jego dziedzictwo trwa, inspirując kolejne pokolenia artystów i fascynując miłośników sztuki swoimi unikalnymi wizjami świata.

Podsumowując, życie Henriego de Toulouse-Lautrec było dowodem na to, że ograniczenia fizyczne i trudności życiowe mogą stać się inspiracją do stworzenia dzieł o niezwykłej sile wyrazu i głębi. Jego sztuka, choć często ukazywała mroczne strony życia, zawsze pełna była empatii i zrozumienia dla swoich bohaterów. Twórczość Henriego de Toulouse-Lautrec, pełna empatii i zrozumienia dla swoich bohaterów, pozostaje inspiracją dla kolejnych pokoleń artystów.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Henri_de_Toulouse-Lautrec